Додека цените на горивата низ Европската Унија остануваат високи, Малта се издвојува како земја каде што возачите на дизел возила со години плаќаат само 1,21 евра за литар, додека бензинот чини 1,34 евра, благодарение на владините субвенции за цени.
Според податоците од Европската комисија, просечната цена на дизелот во еврозоната минатата недела била малку помала од 2,3 евра за литар, додека возачите плаќале просечно 2,2 евра за литар за бензин.
Податоците за целата Европска Унија покажуваат малку поповолна слика – просечната цена на дизелот била 2,2 евра за литар, а на бензинот околу 2,1 евро за литар.
Набљудувано по земји, цените на дизелот во повеќето земји се движеле од 1,9 до 2,6 евра за литар, додека бензинот чинел помеѓу 1,6 и 2,5 евра за литар.
Зошто горивото е толку евтино во Малта?
Малта, која има околу 570.000 жители и 450.000 регистрирани возила, е голем исклучок. Од јуни 2020 година, дизелот на овој остров чини 1,21 евро за литар, додека цената на бензинот е 1,34 евра за литар.
Цените не се променија дури ни по почетокот на војната во Иран, што доведе до нагло зголемување на цените на нафтените деривати на размена.
Возачите во Малта во моментов плаќаат најевтин дизел во Европската Унија. Како што објави „Малта Тудеј“, причината е што државата ја регулира цената на горивото, додека разликата помеѓу малопродажната цена и куповната цена се покрива од буџетот.
Колку ја чинат субвенциите државата?
Разликата помеѓу цената што ја плаќаат возачите и реалната цена на горивото значително се зголеми во последните месеци, поради што дури и во Малта сè повеќе се поставува прашањето за одржливоста на таквата политика.
Малтешкиот министер за финансии, Клајд Каруана, изјави за „Малта денес“ дека уште во мај, Владата очекувала годишните трошоци за субвенционирање на гориво да бидат околу 30 милиони евра.
До крајот на август, проценката на трошоците за оваа година веќе се искачила на приближно 75 милиони евра.
Дали Малта ќе мора да ги зголеми цените на горивата?
Ваквата ситуација ја става Владата пред фискална дилема – дали да продолжи да ја покрива разликата од буџетот или да дозволи промена на малопродажните цени на горивата.
Каруана нагласи дека државата, и покрај зголемените трошоци за енергија, мора да остане под границата на буџетскиот дефицит од три проценти.
Јавните финансии на Малта се инаку релативно стабилни. Буџетскиот дефицит минатата година изнесуваше 2,2 проценти од БДП, што е под прагот од три проценти пропишан со Мастришките критериуми, додека јавниот долг изнесува 46,4 проценти од БДП. Границата според Мастришките критериуми е 60 проценти од БДП.
