Европската комисија подготвува посебни патокази за четирите земји кои моментално се најблиску до членство во Европската Унија, Црна Гора, Украина, Молдавија и Албанија. Целта е да се забрза процесот на пристапување на овие земји-кандидатки, кој трае со години, и да се направи попредвидлив. Планирано е секоја од овие четири земји да добие попрецизни обврски, редослед на реформите и приближни рокови за завршување на одредени фази од преговорите.
Брисел веќе ги смета овие земји за лидери во проширувањето, но нивниот напредок сè уште зависи од бавните преговори и одлуки на земјите-членки. Според идејата на Комисијата, новите правила за прв пат би им дале на кандидатите појасна перспектива дека, доколку ги спроведат сите потребни реформи, навистина ќе бидат примени во ЕУ. Во исто време, мапите би прецизирале што се очекува од кандидатите, но и какви обврски имаат членките на ЕУ што мора да го одобрат напредокот на процесот, објавува Политико.
Плановите би содржеле и индикативни рокови за завршување на групи поглавја, кои се нарекуваат кластери во преговорите. Ова би им дало на кандидатите поконкретни средни цели наместо сегашниот процес без јасен рок. Претседателката на Европската комисија, Урсула фон дер Лајен, веќе најави дека посебна поддршка ќе им се даде на земјите што постигнале најголем напредок.
Овој пристап нема да им се понуди на сите кандидати во овој момент. Македонија, Косово и Босна и Херцеговина остануваат надвор од системот, како и Грузија, Турција и Србија. Со последните четири земји, преговорите или напредокот во процесот се сериозно забавени поради забелешките на Брисел на состојбата на демократијата, судството и владеењето на правото. Европската комисија вели дека новите мапи за патот кон ЕУ ќе бидат насочени кон најнапредните кандидати за да им помогнат да ги завршат преостанатите реформи.
Во исто време, Брисел ја менува својата политика кон земјите што сè уште се во процес на приближување кон Унијата. Наместо тие само да чекаат членство со години, ЕК сака постепено да им овозможи пристап до дел од економските придобивки и заедничките проекти, како награда за спроведените реформи. Таквиот пристап се базира на идејата за постепена интеграција, со која кандидатите би биле потесно поврзани со европскиот економски систем дури и пред полноправното членство.
Причината за забрзување на процесот не е само економска, туку и геополитичка. Во Брисел стравуваат дека предолгото чекање може да предизвика разочарување кај земјите-кандидатки и да остави повеќе простор за влијание на други сили, во време кога односите на ЕУ со САД се посложени, Кина претставува економски конкурент, а Русија безбедносен предизвик. Во исто време, Комисијата сака да го промени начинот на кој функционира ЕУ за да го олесни идното проширување. Можните мерки вклучуваат заштитни клаузули и транзициски периоди пред новите членки да добијат целосни права.
Лидерите на земјите-членки ќе разговараат за тоа колку брзо и под кои услови треба да напредува проширувањето на самитот во Брисел од 15 до 16 октомври. Комисијата бара политичка поддршка за забрзување на процесот, додека Ирска, која претседава со преговорите во Советот на ЕУ, се стреми да постигне договор за новите правила до декември. Урсула фон дер Лајен ќе ги посети Црна Гора, Албанија, Македонија и Косово оваа недела, додека нема да патува во Босна и Херцеговина и Србија поради нивните национални избори.
