Свадбата завршила, кредитот за стан веќе се плаќа, децата можеби тргнале во градинка или училиште, двајцата работат, а денот почнува да личи на трка. Кој ќе ги земе децата, кој ќе пазари, кој ќе плати сметки, кој повторно останал подолго на работа.
И некаде во целиот тој распоред, бракот одеднаш престанал да биде она што бил на свадбените фотографии.
Звучи како обична животна приказна, но зад неа има една прилично интересна бројка.
Во Македонија во 2025 година биле склучени 10.507 бракови, што е за 5,1% помалку од една година претходно. Во истата година бројот на разводи пораснал за 8%. А кога разводите ќе се поделат според тоа колку долго траел бракот, излегува нешто уште поинтересно.
Најмногу разводи не се случуваат веднаш по свадбата, туку меѓу петтата и деветтата година од бракот.
Дури 478 разводи, односно 21,9% од сите разводи во 2025 година, биле кај бракови што траеле од пет до девет години.
И тука почнува вистинската приказна.
Што се случува по пет години?
Статистиката не го кажува тоа. Не кажува дали луѓето се развеле поради пари, неверство, различни карактери, мешање на семејствата, деца, работа или едноставно затоа што со текот на времето сфатиле дека повеќе не сакаат да живеат заедно.
Но бројките дозволуваат да видиме во кој период од животот најчесто се случува разводот.
Просечната возраст при прв брак во Македонија во 2025 година била 27,5 години кај жените и 30,2 години кај мажите. Ако на тоа чисто илустративно додадеме пет до девет години, доаѓаме токму во триесеттите – период кога кај многу луѓе истовремено се преклопуваат кариерата, станбеното прашање, кредитите, малите деца и најинтензивните години на градење семејство.
И официјалната статистика има уште една бројка што интересно се вклопува во сликата.
Најмногу разводи според возраста во 2025 година имало токму кај луѓето од 35 до 39 години, односно 400 случаи кај жените и 381 кај мажите.
Тоа не докажува дека работата, децата или кредитот се причината за разводот. Но покажува дека периодот кога за многумина животот станува најгуст со обврски се совпаѓа и со возраста и траењето на бракот во кои статистиката регистрира најмногу разводи.
А трендот не завршува со 2025 година. Во првите три месеци од 2026 година во Македонија биле регистрирани 494 разводи, што е за 6,2% повеќе од истиот период претходната година. Во истиот квартал биле склучени 1.797 бракови, што е за 2,7% помалку. Во вториот квартал следувале уште 406 разводи и 2.732 брака.
Значи само во првата половина од годинава имаме 900 разводи.
Не значи дека секој четврти или трет од новосклучените бракови се распаѓа – таква споредба би била статистички погрешна, бидејќи разводите во 2026 се од бракови склучени во различни претходни години.
Но долгорочната насока е интересна. Во 2023 година разводите пораснале за 9,4%. Во 2024 уште 14,7%. Во 2025 уште 8%.
Во исто време, бројот на бракови оди во спротивна насока, односно само во 2025 година паднал за 5,1%.
И можеби затоа најинтересното прашање не е дали Македонците сè помалку веруваат во брак. Статистиката не може да ни го каже тоа.
Многу поинтересно е нешто што бројките навистина го покажуваат, зошто токму периодот од петтата до деветтата година е моментот во кој завршуваат повеќе бракови отколку во која било друга група според времетраењето?
Статистиката може да ни каже кога најчесто пукаат браковите. Но што се случувало во тие пет, шест или девет години за да се стигне до развод – тоа не го кажува ниту една табела.
Автор: Бранко Стојкоски
