Македонскиот банкарски сектор се наоѓа пред најголемата трансформација во последната деценија. Домашната финансиска сцена, која со години се одликуваше со релативно стабилен број на играчи, влегува во фаза на агресивна консолидација и окрупнување на капиталот.
Две големи меѓународни групации – австриската „Штаермеркише Шпаркасе“ и српската „АЛТА банка“ – повлекуваат стратешки потези кои целосно ќе ја променат мапата на банкарскиот пазар во земјава.
Шпаркасе трча кон врвот: УНИ Банка е следната цел
Најеклатантниот пример за овој нов бран на консолидација е официјалната намера за преземање на Универзална Инвестициона Банка (УНИ Банка) АД Скопје од страна на австриската Штаермеркише Шпаркасе Групација. Австрискиот гигант, кој веќе успешно менаџира со Шпаркасе Банка АД Скопје, поднесе официјална намера за купување на 100% од акциите на УНИ Банка.
Економските аналитичари ја оценуваат оваа операција како стратешки мастерклас за брзо освојување на пазарен удел. Доколку оваа трансакција добие „зелено светло“ од регулаторните тела, споениот субјект ќе располага со вкупна актива од импресивни 2,8 милијарди евра и пазарен удел од околу 17 проценти. Со ова, Шпаркасе банка не само што силно ќе се зацврсти на четвртата позиција, туку сериозно ќе им дише во вратот на водечката „тројка“ големи банки во земјава.
АЛТА Банка создава нов финансиски конгломерат
Речиси истовремено, во банкарските кругови силно одекна и веста за следниот голем чекор на српскиот бизнисмен Давор Мацура и неговата АЛТА банка АД Белград. Откако минатата година ја финализираше аквизицијата на Стопанска банка Битола (која сега успешно оперира со АЛТА банка АД Битола), групацијата веќе влегува во процес за преземање и на Силк Роуд Банка АД Скопје.
Иако од раководствата на двете банки засега e без потврда или демант, упатените во пазарните прилики велат дека официјалната понуда е само прашање на време. За АЛТА групацијата, која во земјава веќе го поседува и Алта осигурување (поранешно ЗОИЛ Македонија), ова претставува заокружување на еден моќен финансиски холдинг кој ќе понуди интегрирани услуги за граѓаните и стопанството, користејќи ги синергиите на двете банкарски мрежи.
Окрупнувањето на капиталот во Македонија не е случајност, туку неминовност поттикната од неколку клучни фактори:
Регулаторни притисоци и дигитализација: Трошоците за усогласување со строгите стандарди на Народната банка (НБРСМ) и инвестициите во скапа дигитална технологија стануваат претежок товар за помалите банки.
Борба за поголема ефикасност: Поголемите банки остваруваат економија на обем. Тие можат да понудат поевтини кредити, подобри дигитални решенија и да поддржат поголеми корпоративни проекти.
Зголемување на конкуренцијата: Со создавањето на поголеми банкарски субјекти, се зголемува притисокот врз постоечките лидери на пазарот, што на долг рок може да донесе поповолни услови за крајните корисници.
Едно е сигурно, македонскиот банкарски сектор веќе никогаш нема да биде ист. Ерата на ситни пазарни фрагментации завршува, а на сцена стапуваат крупни регионални и европски играчи подготвени за голема финансиска битка.
