Jавниот долг на Франција годинава би требало да достигне 119,3 отсто од бруто домашниот производ (БДП), а според проекцијата на Министерството за економија и финансии, следната година би можел да порасне на дури 121,7 отсто од БДП-то.
Новата проценка на француското Министерство за финансии покажува продолжување на влошувањето на состојбата со јавните финансии. Долгот во 2025-та година изнесувал 115,7 отсто од БДП, додека во 2019-та година бил под 100 отсто, пренесува „Еуроњуз“.
Според францускиот статистички институт „INSEE“, нивото што се очекува во 2026-та година ќе претставува највисоко ниво на задолженост во современата споредлива серија податоци од 1995-та година. Истовремено, според историските податоци што опфаќаат подолг период, францускиот долг ќе биде на највисоко ниво уште од 1978-ма година.
Дефицитот останува над границата на ЕУ
Главната причина за растот на долгот во Франција е високиот буџетски дефицит. Француското Министерство за финансии очекува дефицитот на општата држава годинава да изнесува 5,4 отсто од БДП, додека за 2027-ма година е проектиран на 5 отсто. Тоа е значително над правилото на Европската Унија според кое буџетскиот дефицит на земјите членки треба да изнесува најмногу 3 отсто од БДП.
Владата на премиерот Себастијан Лекорни се обидува да го забави растот на задолжувањето преку пакет мерки за буџетот за 2027-ма година.
Париз планира заштеди од 54 милијарди евра
Владата за следната година најави финансиски напор од вкупно 54 милијарди евра, со цел да го намали дефицитот и да спречи понатамошно влошување на јавните финансии. Планот вклучува намалување на одредени расходи, како и измени на одредени даночни олеснувања.
Меѓу почувствителните предлози е и намалувањето на одредени даночни поволности за пензионерите, додека дел од мерките ќе треба да добијат поддршка од парламентот.
Владата за 2027-ма година цели кон дефицит од 5 отсто од БДП, што би претставувало подобрување во однос на 5,4 отсто, колку што се очекува за 2026-та година. Сепак, дури и со намалување на дефицитот, јавниот долг би продолжил да расте и би можел да достигне 121,7 отсто од БДП.
Притисокот врз француските јавни финансии се гледа и на пазарот на државни обврзници. Разликата меѓу приносите на француските и германските десетгодишни обврзници неодамна надмина еден процентен поен, првпат од должничката криза во еврозоната, што укажува на зголемена загриженост кај инвеститорите поради состојбата со француските финансии. Истовремено, растат и трошоците за сервисирање на постојниот долг, што дополнително го отежнува намалувањето на дефицитот.
Послабиот економски раст дополнително ја комплицира ситуацијата
Француската економија истовремено се соочува со слаб економски раст. Министерството за финансии на почетокот на септември ја намали прогнозата за растот во 2026-та година на 0,5 отсто, додека за 2027-ма година очекува забрзување на 1 отсто. Инфлацијата за годинава се проценува на 2,1 отсто.
Европската комисија претходно имаше нешто пооптимистична проценка за раст од 0,8 отсто за 2026-та година, но исто така предупреди на високиот дефицит, растот на трошоците за камати и продолжувањето на растот на јавниот долг.
Дополнителен притисок претставуваат повисоките цени на енергијата поврзани со војната на Блискиот Исток. Француската влада веќе најави дополнителни мерки за помош на граѓаните и на одредени економски сектори погодени од растот на цените на горивата, што истовремено ги комплицира напорите за намалување на буџетскиот дефицит.
Долгот би можел да надмине 120 отсто од БДП
Ако се остварат сегашните проекции, Франција за само две години ќе го зголеми односот на јавниот долг кон БДП од 115,7 отсто во 2025-та година на 121,7 отсто во 2027-ма година. Тоа значи дека долгот на државата би бил повеќе од двојно поголем од референтната граница од 60 отсто од БДП, предвидена со правилата на ЕУ.
Затоа Париз се соочува со двоен предизвик: мора да го намали дефицитот, но истовремено мора да ги финансира високите трошоци за камати, одбраната и мерките со кои се обидува да ги ублажи последиците од растот на цените на енергијата.
Усвојувањето на буџетот за 2027-ма година дополнително го комплицира политички поделен парламент, па способноста на владата да ги спроведе најавените заштеди ќе биде еден од клучните фактори за понатамошното движење на францускиот долг.
