Работа од дома на прв поглед изгледа како чиста заштеда. Нема палење автомобил наутро, нема бензин, паркинг, автобус, кафе пред работа, сендвич на пауза. Лаптопот е на маса, кафето е од кујна и паричникот би требало да остане подебел. Но, кога на крајот од месецот ќе стигнат сметките за струја и греење, математиката веќе не е толку едноставна.
Најголемата заштеда за вработените во Македонија кои работат од дома најчесто е превозот.
Особено во Скопје, каде секојдневното одење и враќање од работа за многумина значи десетици километри со автомобил. Пресметките покажуваат дека лице кое секој работен ден патува околу 25 километри може само за гориво да троши неколку илјади денари месечно. Кај домаќинство во кое двајца одат на работа со автомобили, оваа ставка лесно станува еден од поголемите месечни расходи.
Работата од дома тука веднаш прави разлика. Нема ниту секојдневно купување кафе по пат, вода, појадок или ручек од пекара и ресторан. Сто или двесте денари дневно можеби не изгледаат страшно, но кога ќе се помножат со дваесетина работни дена, сумата веќе се мери во илјадници денари.
Економистите велат дека токму ваквите ситни трошоци често прават луѓето да имаат чувство дека со работа од дома им остануваат повеќе пари, иако платата е иста.
Но, дома ништо не работи бесплатно. Компјутерот е вклучен осум часа. Светлата се користат повеќе. Во јануари просторијата треба да се загрева и во часови кога претходно станот бил празен, а во јули климата може да работи речиси цел работен ден.
„Луѓето забораваат дека сметките за струја и греење растат кога си цел ден дома“, предупредуваат аналитичарите.
Дека работата од дома навистина влијае врз домашната потрошувачка на енергија покажуваат и податоците за Македонија. Во 2020 година, кога голем број вработени останаа дома поради пандемијата, била забележана повисока потрошувачка во домаќинствата, а трендот продолжил и во 2021 година кај организации што го задржале ваквиот начин на работа.
Тука е и интернетот, иако кај повеќето домаќинства тој трошок постои без оглед дали некој работи од дома. Разликата може да се појави ако за работата е потребен посилен пакет, дополнителна опрема, втор монитор, подобар рутер или резервна интернет-врска.
И храната знае да ја расипе пресметката. Некој што во канцеларија носел ручек од дома практично нема голема заштеда. Кај друг, кој секој ден купувал појадок, кафе и ручек, разликата може да биде сериозна. Од друга страна, кога фрижидерот е на три метри од работното биро, и домашната потрошувачка лесно оди нагоре.
Нема една бројка што важи за сите. Најмногу добиваат оние што живеат подалеку од работното место и патуваат со автомобил. Ако на гориво, паркинг, кафе и храна надвор месечно се трошат повеќе илјади денари, дополнителните неколку часа работа на клима или компјутер тешко ќе ја изедат целата заштеда.
Кај човек што живее десет минути пеш од канцеларија, приказната е сосема друга. Тој речиси и нема трошок за превоз, па работата од дома може дури и да му ја зголеми сметката за струја и греење.
Затоа економистите советуваат да не се гледа само сметката за бензин. Треба да се собере сè што исчезнува со останувањето дома, превоз, паркинг, храна, кафе и други ситни дневни трошоци, а потоа да се одземат дополнителната струја, греењето и другите домашни расходи.
За едни тоа ќе бидат неколку илјади денари секој месец. За други, едвај нешто. Но за човек кој секое утро го минува половина град за да стигне до канцеларијата, математиката најчесто е прилично јасна. Автомобилот стои пред зграда, а парите за гориво остануваат во паричникот.
Б.З.М.
