Се наоѓа во мебел, некои средства за чистење, свеќи, шпорети на гас и многу други предмети што ги користиме секојдневно. Новите истражувања покажуваат дека формалдехидот е еден од најзначајните извори на ризик од рак меѓу токсичните загадувачи на воздухот.
Спорната хемикалија е формалдехид, безбоен гас со карактеристичен, остар мирис кој е многу поприсутен во нашата секојдневна средина отколку што можеби мислиме.
Се користи во производството на разни материјали и производи, меѓу другото како врзивно средство во иверица и други видови мебел, во производството на пластика, но и во разни индустриски процеси.
Проблемот е што формалдехидот не мора нужно да остане „заробен“ во производот. Исто така, може да се ослободи во воздухот откако ќе внесеме одреден предмет во нашиот дом, пишува Healthy.
Формалдехидот е насекаде околу нас
Според истражувањето објавено од ProPublica, формалдехидот имал највисок проценет ризик од рак меѓу десетици токсични загадувачи анализирани од Агенцијата за заштита на животната средина на САД (EPA). Анализата покажа дека ризикот од долгорочна изложеност на формалдехид во надворешниот воздух е над целното ниво на EPA во сите пописни области во САД.
Формалдехидот влегува во воздухот од различни извори. Тие вклучуваат издувни гасови од возила, индустриски постројки и чад, но може да се создаде и во атмосферата од други загадувачи.
Сепак, она што се случува во нашите домови е особено интересно.
Најголемиот проблем може да биде токму во куќата
Формалдехидот може да се ослободи од одредени видови мебел, подови и други материјали што содржат смоли на база на формалдехид. Печки на гас, свеќи, освежувачи на воздух, средства за чистење, облека, играчки и чад од тутун се исто така наведени како потенцијални извори.
Во своето истражување, ProPublica ги измери нивоата на формалдехид во различни затворени простори, вклучувајќи продавници за мебел, автомобили и салон за нокти, и пронајде загрижувачки нивоа на некои локации.
Според нивната анализа, просечната концентрација на формалдехид во домот може да биде повеќе од три пати поголема од нивото што EPA вели дека треба да заштити од респираторни симптоми.
Кои се последиците од изложеноста?
Формалдехидот може да ги иритира очите, носот и респираторниот тракт, а повисоките концентрации може да предизвикаат главоболки, вртоглавица и проблеми со дишењето. Долготрајната изложеност е поврзана и со зголемен ризик од одредени видови рак.
ProPublica посебно ја истакнува врската на формалдехидот со миелоидна леукемија, вид рак на крвта. Сепак, важно е да се нагласи дека EPA не го вклучи тој ризик во својата конечна проценка во својата проценка на ризикот, наведувајќи дека немало доволно сигурност во таа проценка. Затоа, ProPublica заклучи дека официјалните проценки за вкупниот ризик може значително да се потценат.
Каде се можеме да го пронајдеме?
Формалдехидот не е нешто што се наоѓа само во индустриските постројки. Во домот може да се поврзе со:
-одредени видови иверица и мебел
-некои подни и градежни материјали
-шпорети на гас
-свеќи
-освежувачи на воздух
-со одредени средства за чистење
-чад од тутун
-одредени видови облека и текстил
-одредени играчки и други производи
Сепак, ова не значи дека секој производ со кој било од овие материјали ќе биде опасен или дека неговата употреба автоматски ќе доведе до здравствени проблеми. Ризикот зависи од концентрацијата, времетраењето и начинот на изложеност.
Како да се намали изложеноста?
Еден од наједноставните начини е редовно да се проветруваат просториите, особено кога се користи шпорет на гас или кога се внесува нов мебел што може да испушта испарливи соединенија.
Исто така е корисно да се следат упатствата на производителот за нов мебел и други производи, да се одржува добра вентилација и да се избегнува пушење во затворен простор.
Исто така е важно да не се паничи само поради присуството на формалдехид. Тој е многу распространет и невозможно е целосно да се избегне. Целта е да се намали непотребното и долгорочно изложување, особено во слабо проветрени простории.
Забелешка: податоците за концентрациите и проценките на ризикот дадени во студијата се однесуваат на САД и на анализите на американската EPA. Тие не претставуваат директно мерење на нивоата на формалдехид во домаќинствата во Македонија.
