Европа се соочува со недостиг на компири, што би можело да доведе до помалку и поскап помфрит, откако летните топлотни бранови ги исушија полињата и го забавија растот на земјоделските култури.
Екстремните временски услови уништија околу 3,1 милиони тони компири, во вредност помеѓу 400 и 620 милиони евра, според анализата на непрофитната организација „Енергетска и климатска интелигенција“ (ECIU).
Тоа е дополнителна загуба, објавува „Фајненшл тајмс“, покрај приближно 3,6 милиони тони што не беа произведени оваа година по рекордната жетва во 2025 година.
„За само една година, отидовме од рекордно високо на рекордно ниско ниво, ако проценките се точни“, рече Крег Елиот, пазарен аналитичар за Европа, Блискиот Исток и Африка во информативната служба за цени на стоки Expana.
„Ова е драма со компири“, додаде тој.
Минатогодишниот вишок ги намали цените, што е остар пресврт дури и за култура склона кон циклуси на бум и пад.
Производството во Германија, Франција, Белгија и Холандија – главните производители на компири во Европа – ќе падне од рекордни 27,3 милиони тони во 2025 година на помеѓу 19,5 милиони и 20,5 милиони тони оваа година, според прогнозите на ECIU.
Минатогодишниот вишок ја намали референтната цена на компирите во Белгија на речиси нула.
Производителите ги фрлаат несаканите компири, ги донираат, ги горат или го хранат добитокот. Новите американски царини и зголемената конкуренција од Азија дополнително го погодија европскиот извоз на замрзнат помфрит, поттикнувајќи ги земјоделците да садат помалку хектари.
„Она што никој не го очекуваше беше серија од пет брутални топлотни бранови. И количината и квалитетот на културата беа засегнати“, рече Елиот.
Околу 80 проценти од компирите наменети за преработка се продаваат по договор, во споредба со околу 50 до 60 проценти во претходните години, рече Елиот. Земјоделците кои се согласија за цените пред ефектите од топлотните бранови да станат јасни, сега се „заклучени“ на тие договори.
„Ова се цените на кои се заглавени“, рече тој.
Во меѓувреме, слободниот пазар нагло се движи во спротивна насока. Младите компири наменети за преработка во некои делови од Европа достигнуваат цени до 250 евра за тон, во споредба со околу 30 евра пред една година.
На 3 септември, француските компири за потрошувачка чинеа 520 евра за тон, во споредба со 310 евра претходно.
Залихите што останаа од рекордната жетва од минатата година треба да бидат доволни за снабдување на пазарот до Божиќ, но само ќе го одложат недостигот, рече Седрик Портер, уредник на новинската служба „Светски пазар на компири“.
Тој рече дека ефектите би можеле да бидат видливи на полиците во супермаркетите до Велигден.
