Очекуваниот животен век по пензионирањето значително варира низ цела Европа. Euronews Business ја анализираше моменталната возраст за пензионирање и колку долго Европејците можат да очекуваат дека ќе пријават пензија.
Возраста за пензионирање се зголемува низ цела Европа како што се зголемува очекуваниот животен век, но постојат големи разлики меѓу земјите во тоа колку долго луѓето можат да очекуваат да живеат по пензионирањето. Според OECD, во 2024 година возраста за пензионирање во Европската Унија била 64,7 години за мажи и 64 години за жени.
Бидејќи луѓето стануваат подобни за пензија кога ќе ја достигнат законската возраст за пензионирање, Euronews Business користеше податоци за очекуваниот животен век во времето на пензионирање во секоја земја.
Доколку ги исполнуваат другите критериуми, како што е потребниот број години работен стаж, ова е колку години можат да очекуваат да ја добијат својата пензија. Секако, некои пензионери продолжуваат да работат по достигнувањето на возраста за пензионирање.
Мажи 18,4, жени 21,8
Мажите во ЕУ можат да очекуваат да живеат во просек 18,4 години по пензионирањето, додека жените можат да очекуваат да живеат 21,8 години. Податоците се базираат на очекуваниот животен век на возраст за пензионирање, според податоците на Евростат и ОЕЦД за 2024 година.
За мажите, очекуваниот период на добивање пензија се движи од 14,7 години во Бугарија и Унгарија до дури 27,3 години во Турција. Меѓу членките на ЕУ, Луксембург има најдолг период, каде што мажите можат да очекуваат да добијат пензија 22 години.
Овие разлики главно произлегуваат од два фактора – различни возрасти за пензионирање и различни очекувани животни времиња.
Машките пензионери во Грција можат да очекуваат 21 година пензија, во Франција и Словенија по 20,7 години, во Швајцарија 20,4 и во Малта 20,2 години.
Над просекот на ЕУ од 18,4 години се и Кипар (19,8), Шведска (19,4), Португалија (19,3), Белгија (19,1), Ирска и Обединетото Кралство (и двете по 19), Австрија (18,8) и Финска (18,7).
Германија најниска меѓу големите европски економии
Податоците покажуваат дека мажите во сите големи европски економии, освен Германија, можат да очекуваат подолг период на пензионирање од просекот на ЕУ. Во Германија, тој е за 1,1 година пократок од европскиот просек, што создава забележителна разлика во споредба со Франција, Италија и Шпанија.
Од друга страна, освен Бугарија и Унгарија, земјите со најкраток очекуван период на пензионирање за мажите се Латвија, Романија и Литванија, каде што е помалку од 16 години.
За жените, очекуваниот животен век во пензија во ЕУ е 21,8 години, почнувајќи од 18,6 години во Унгарија до 34,5 години во Турција. Во Луксембург, тој надминува 25 години.
Жените во Словенија, Грција, Франција, Шпанија, Швајцарија, Малта, Италија, Португалија, Кипар и Финска, исто така, можат да очекуваат да живеат повеќе од 22 години во пензија или да примаат повеќе од 22 години пензија.
За жените, Германија, со 20,3 години, и Обединетото Кралство, со 21 година, се исто така под просекот на ЕУ.
Освен во Унгарија, жените можат да очекуваат да живеат помалку од 20 години во пензија во Бугарија (18,8), Романија (19,1), Холандија (19,2), Хрватска (19,6), Данска (19,7), Латвија (19,8) и Исланд (19,8).
Возраст за пензионирање и очекувана возраст при смрт
Според податоците за 2024 година, Турција се издвојува меѓу 32-те анализирани европски земји, бидејќи мажите моментално можат да се пензионираат на 52 години, а жените на 49 години.
Со исклучок на Турција, во другите анализирани земји, возраста за пензионирање за мажите се движи од 62 до 67 години, а за жените од 60 до 67 години.
Во ЕУ, возраста за пензионирање е 64,7 години за мажите и 64 години за жените. Се очекува мажите кои ќе ја достигнат возраста за пензионирање да живеат до 83,1 години, додека жените се очекува да живеат до 85,8 години.
Јазот меѓу мажите и жените
Во просек, жените во ЕУ можат да очекуваат да поминат 3,4 години подолго во пензија од мажите. Јазот се движи од 1,6 години во Исланд до 7,2 години во Турција.
Разликата е исто така четири години или повеќе во Естонија, Литванија, Латвија, Бугарија, Романија и Полска. Сепак, стапките на учество на пазарот на трудот во овие земји се релативно пониски.
Друг важен аспект е разликата во пензиите меѓу мажите и жените. Во земјите на ОЕЦД, жените добиваат во просек 23 проценти помалку пензија од мажите, додека во Обединетото Кралство разликата достигнува 37 проценти.
Возраста на излегување од пазарот на трудот не е секогаш иста како и возраста за пензионирање
Просечната вистинска возраст на излегување од пазарот на трудот може да се разликува од законската возраст за пензионирање. На пример, возраста за пензионирање за мажите во ЕУ е 64,7 години, додека просечната возраст на излегување од пазарот на трудот е 63,8 години. Жените престануваат да работат во просек на 62,9 години, иако нивната возраст за пензионирање е 64 години.
Најголемата разлика помеѓу возраста за пензионирање и вистинското излегување од пазарот на трудот е забележана во Турција. Иако мажите можат да се пензионираат на 52 години, тие го напуштаат пазарот на трудот во просек на 60,8 години. За жените, возраста за пензионирање е 49 години, а просечната возраст на излегување од пазарот на трудот е 60,5 години.
Ако се смета од моментот на вистинско излегување од пазарот на трудот, очекуваниот период по напуштањето на пазарот на трудот во Турција би бил 18,2 години за мажите и 22,6 години за жените.
Ова покажува дека Турција, иако има најдолг очекуван период поминат во пензија според официјалната возраст за пензионирање, изгледа многу поинаку кога ќе се земе предвид вистинската возраст на која луѓето престануваат да работат.
Пензиите се главен извор на приход за постарите Европејци, а нивните нивоа значително варираат низ цела Европа, и номинално и во однос на куповната моќ.
