Европската Унија (ЕУ) вложува напори за намалување на емисиите во рамките на блокот, но дури 35 отсто од нејзиниот јаглероден отпечаток во 2023-та година бил создаден надвор од ЕУ, покажува анализа на Европската климатска фондација (ECF) и консултантската компанија „Matiere“, пренесува „Euronews“.
Новите податоци покажуваат дека повеќе од една петтина од глобалните емисии на стакленички гасови веќе се поврзани со светската трговија. Тоа претставува политички проблем за Брисел, кој инвестира во декарбонизација на фабриките, електроцентралите и автомобилите, додека истовремено европскиот блок продолжува да троши производи чие производство создава значителни емисии во други делови од светот.
Новиот инструмент за следење на емисиите поврзани со трговијата покажува дека во Ирска, Шведска, Австрија, Кипар, Малта и Шпанија увозот претставувал повеќе од 40 отсто од националниот јаглероден отпечаток во 2023-та година, без да се смета трговијата меѓу земјите членки на ЕУ.
Истражувањето опфаќа 45 големи економии во периодот од 2010-та до 2023-та година. Според него, емисиите поврзани со трговијата растеле побрзо од глобалните емисии во целина, зголемувајќи се за 10 процентни поени меѓу 1995-та и 2023-та година.
Кинескиот проблем
Извештајот покажува дека соработката со трговските партнери, особено со Кина, би можела да овозможи најголеми намалувања на емисиите, особено преку воспоставување заеднички стандарди за производите.
Односите меѓу ЕУ и Кина не се однесуваат само на зависноста на Европа од кинески соларни панели, батерии, електрични возила, машини и критични суровини.
Станува збор и за јаглеродот „вграден“ во синџирите на снабдување што ја поддржуваат европската потрошувачка.
Според извештајот, усогласувањето на климатските барања на ЕУ и Кина за производите би можело да влијае врз трговски текови кои се еквивалентни на околу 7 отсто од глобалните емисии и речиси една третина од емисиите поврзани со меѓународната трговија.
„Меѓународната соработка веројатно нуди најголем потенцијал за намалување на емисиите поврзани со трговијата. ЕУ може да им помогне на своите трговски партнери во декарбонизацијата на нивното производство и да работи со други големи економии на воспоставување заеднички еколошки стандарди“, наведуваат „ECF“ и „Matiere“.
Според Европската комисија, Кина била одговорна за 27,2 отсто од глобалните емисии на стакленички гасови поврзани со потрошувачката во 2023-та година, во споредба со 7,8 отсто за ЕУ.
Огромната побарувачка за кинески производи во ЕУ придонела трговскиот дефицит меѓу двете страни да достигне околу 1 милијарда евра дневно.
Европските претставници во моментов се обидуваат да ја намалат зависноста од кинеските производи и да се справат со кинескиот дампинг преку разговори со Пекинг, како и преку планирана официјална посета во октомври, на која треба да се разговара за трговските дисбаланси.
Усогласувањето на климатските стандарди би можело да биде поефикасно од контролирањето на јаглеродната содржина на секој поединечен увезен производ.
Како алтернатива, европските законодавци би можеле да го олеснат враќањето на производството во Европа.
Сепак, извештајот предупредува дека преместувањето на фабриките во Европа не значи автоматски победа за климата.
Доколку европското производство и понатаму биде јаглеродно интензивно, преместувањето на фабриките само би можело географски да ги префрли емисиите наместо да ги елиминира.
