Приносите на државните обврзници на големите западноевропски економии растат до нивоа невидени речиси две децении, а сè поголемата разлика меѓу земјите од еврозоната отвора прашања за стабилноста на европските финансиски пазари.
Трошоците за задолжување на големите западноевропски економии се искачуваат на нивоа последен пат забележани пред речиси две децении, анализираат од „KB Securities“.
Приносите на 10-годишните државни обврзници на големите западноевропски земји веќе ги надминуваат врвовите од 2023-та година и се приближуваат до нивоата забележани во 2007-ма година.
Во исто време, приносот на 10-годишните американски државни обврзници, иако е близу 5 отсто, сè уште е под максимумот од 2023-та година.
Најголемата разлика е меѓу самите европски земји
Особена загриженост предизвикува растечката разлика во приносите на обврзниците меѓу земјите од Западна и Јужна Европа.
Приносите на француските и германските државни обврзници растат значително, додека приносите на обврзниците на Шпанија и Италија остануваат под максимумите од 2023-та година и се зголемуваат со поумерено темпо.
Од „KB Securities“ посочуваат дека ова е особено необично затоа што сите овие земји ја користат истата валута – еврото – и се под влијание на истата монетарна политика, која ја утврдува Европската централна банка.
Причината за разликата, според аналитичарите, делумно може да се бара во фискалната состојба на одделните држави.
Франција и Германија со поголеми буџетски дефицити
Очекувањата се дека Франција и Германија следната година ќе имаат буџетски дефицити од околу 5 до 6 отсто од БДП-то.
За споредба, прогнозите за Шпанија и Италија се движат меѓу 2 и 3 отсто.
За Италија се очекува дефицитот да остане во рамките на границата од 3 отсто, која Европската унија ја користи како референтен праг за буџетска дисциплина.
Германија воедно се очекува да го зголеми задолжувањето за финансирање на трошоците за одбрана и инфраструктура.
Франција, пак, се обидува да воведе мерки за намалување на буџетскиот дефицит, но се соочува со силен политички и јавен отпор.
Потсетување на должничката криза
Растечката разлика во приносите потсетува на периодот пред должничката криза во еврозоната во 2011-та година.
По глобалната финансиска криза во 2008-ма година, приносите на државните обврзници во земјите од еврозоната почнаа сè повеќе да се разликуваат.
Според „KB Securities“, ваквата дивергенција е невообичаена меѓу земји што делат иста валута и имаат заедничка монетарна политика.
Сепак, аналитичарите не очекуваат непосредна нова должничка криза.
Спредовите, односно разликите во приносите, и понатаму се релативно тесни и покрај нивното проширување.
Клучниот тест ќе биде следното забавување на економијата
Поголем ризик би можел да се појави доколку европската економија влезе во нов период на забавување.
За време на претходната криза, разликите во приносите почнаа да се зголемуваат уште во 2008-ма година. Сепак, ситуацијата не прерасна во системска криза сè до втората половина на 2011-та година, откако економскиот пад започна претходно истата година.
Токму затоа, следното економско забавување може да биде клучниот тест за европските финансиски пазари.
Кога економскиот раст е силен, инвеститорите полесно ги занемаруваат фискалните слабости на државите. Но, доколку растот забави, пазарите би можеле повторно да ги преиспитаат ризиците и да започнат да го бараат најслабото место во системот.
Тоа, според аналитичарите, е потенцијалниот скриен ризик што моментално се појавува на европскиот пазар на државни обврзници.
