Она што со децении се сметаше за еден од основните симболи на економската безбедност на европската средна класа – постојана работа, редовна плата и можност за купување семеен стан или куќа, сè повеќе станува недостижна цел.
Истражувањето објавено во научното списание Journal of Maps го покажува обемот на проблемот. Според резултатите од студијата, повеќе од 70 проценти од европското население живее во области каде што просечната плата не е доволна за купување куќа или стан поголем од 70 квадратни метри, дури и со долгорочен станбен кредит.
Авторите на студијата, Франциска Зилкер и Селим Банабак од Технолошкиот универзитет, ја анализираа врската помеѓу приходите на домаќинствата и цените на становите низ цела Европа. Резултатот покажува дека јазот помеѓу платите и трошоците за домување стана еден од најсериозните економски проблеми за средната класа.
Проблемот не е само високата цена по квадратен метар. Во многу европски градови, каматните стапки, трошоците за живот, цените на градежните материјали и трошоците за комунални услуги исто така растат, додека заработката не успева да го следи темпото на зголемување на цените на недвижностите.
Последицата е зголемена зависност од родителска помош, наследство или двоен приход во домаќинството. Младите парови кои сакаат да основаат семејство сè повеќе го одложуваат купувањето стан, додека оние кои сепак склучуваат кредитен однос издвојуваат значителен дел од своите месечни приходи со години само за ратата.
Големите европски градови се особено погодени, каде што цените на недвижностите се највисоки. Во такви средини, дури и релативно добро платената работа не мора да значи можност за купување стан во близина на работното место.
Ова дополнително ја менува структурата на европските градови. Оние кои не можат да купат недвижности се принудени да се селат сè подалеку од урбаните центри, да патуваат подолго до работа или да престојуваат во изнајмени станови. Сопственоста на недвижности сè повеќе станува прашање на наследство и семеен капитал, а сè помалку резултат на сопствената работа и заштеди.
Најголемиот парадокс е што средната класа, која некогаш претставуваше основа на европската економска стабилност, е сè повеќе притисната помеѓу високи цени и недоволни приходи. Оние со најниски приходи имаат проблеми со трошоците за живот, додека средната класа има приходи кои се превисоки за дел од социјалните програми, но не се доволни за купување недвижности по пазарни услови.
Доколку трендот на зголемување на цените на становите побрзо од платите продолжи, пристапот до сопствен дом би можел да стане уште поограничен. Ова би значело дека европскиот сон за поседување семејно гнездо постепено се претвора во привилегија на оние кои веќе поседуваат имот.
А најголемите губитници од таков систем би можеле да бидат токму младите Европејци кои денес имаат работа, но повеќе немаат економска моќ што ја имале нивните родители со слични приходи.
