Јаглехидратите често имаат лоша репутација кога станува збор за шеќерот во крвта, па некои луѓе се обидуваат што повеќе да ги ограничат или целосно да ги исфрлат од исхраната.
Но, не сите јаглехидрати се исти, а важни се и нивниот извор, количината и начинот на кој ги комбинираме со другите намирници. Нутриционистите затоа предупредуваат на неколку чести заблуди, пишува „EatingWell“.
Дали треба да се избегнуваат сите јаглехидрати?
Една од најчестите заблуди е дека лицата со дијабетес мора целосно да ги исфрлат јаглехидратите. Нутриционистката и едукаторка за дијабетес Ерин Палинки-Вејд вели дека истражувањата не го поддржуваат таквиот пристап.
„Студиите покажуваат дека редовното консумирање јаглехидрати богати со влакна и минимално преработена храна, како цело овошје, грав и леќа, може да ја подобри долгорочната контрола на шеќерот во крвта и да го намали ризикот од срцеви заболувања“, објаснува таа.
Наместо целосно исфрлање на јаглехидратите, се препорачува почесто да се избираат интегрални и минимално преработени извори, како интегрални житарки, мешунки, овошје и зеленчук. Важна е и количината што одговара на индивидуалните потреби.
Не сите јаглехидрати се исти
Рафинираните јаглехидрати од високо преработената храна генерално се варат побрзо и можат да доведат до побрзо зголемување на гликозата во крвта. Од друга страна, намирниците богати со влакна, како интегралните житарки и мешунките, се варат побавно.
Затоа, ниту ознаката „без шеќер“ не значи нужно дека производот нема да влијае врз нивото на гликоза во крвта.
„Храната може да содржи малку шеќер, а сепак да биде високо преработена и сиромашна со влакна. Производите без шеќер можат да содржат помалку вкупни јаглехидрати од обичните верзии, но тоа не значи дека се без јаглехидрати. Состојките како брашно, скроб и млеко и понатаму можат да ја зголемат гликозата во крвта“, објаснува нутриционистката Лорена Драго.
Добро е јаглехидратите да се комбинираат со протеини, масти и намирници богати со влакна, бидејќи таквиот оброк може да го забави варењето и да придонесе за постепено зголемување на гликозата во крвта.
Дали треба да се избегнува овошјето поради шеќерот?
Овошјето содржи природни шеќери и јаглехидрати, но истовремено обезбедува влакна, витамини, минерали, вода и други корисни растителни соединенија.
„Целото овошје, поради својата структура и содржината на влакна, генерално влијае врз гликозата во крвта поинаку од другите производи на база на овошје“, вели Драго.
Затоа нема потреба автоматски да се избегнуваат бананите, бобичестото овошје или другите видови овошје поради нивниот природен шеќер. Предност треба да се даде на целото овошје, а при контролата на гликозата важно е да се внимава на големината на порциите и на остатокот од оброкот.
Дали диетите со малку јаглехидрати се најдоброто решение?
Намалувањето на внесот на јаглехидрати кај некои луѓе може да помогне во регулирањето на шеќерот во крвта, но тоа не значи дека сите треба драстично да ги ограничат или целосно да ги исфрлат.
„Не мора да следите екстремна исхрана со многу малку јаглехидрати за да постигнете добра контрола на шеќерот“, вели Палинки-Вејд.
Многу рестриктивниот начин на исхрана за некои луѓе е тешко да се одржува на долг рок, па нутриционистите акцентот го ставаат на индивидуалниот пристап, соодветните порции и квалитетот на намирниците.
Еден од поедноставните начини за составување оброк е половината од чинијата да биде исполнета со зеленчук без скроб, една четвртина со извор на протеини, а една четвртина со квалитетен извор на јаглехидрати, како интегрални житарки, мешунки или зеленчук богат со скроб.
Поважни се квалитетот, количината и целиот оброк
Јаглехидратите можат да бидат дел од балансирана исхрана и кај лицата кои треба да внимаваат на нивото на шеќер во крвта.
Наместо целосни забрани, поважно е да се обрне внимание на видот и количината на јаглехидратите, како и на тоа со што се консумираат.
„Контролата на гликозата во крвта вклучува повеќе од самото избегнување шеќер. Важни се квалитетот и количината на јаглехидратите, големината на порцијата, составот на оброкот, лековите, физичката активност и индивидуалната реакција на организмот“, објаснува Драго.
Не постои еден начин на исхрана кој одговара на сите, особено кај лицата со дијабетес. Затоа, исхраната најдобро е да се приспособи на индивидуалните потреби и терапијата, во договор со здравствениот тим.
