Целосното исфрлање на шеќерот од исхраната изгледа како логичен чекор кон подобро здравје. Сепак, ново истражување укажува дека таквиот пристап би можел да го наруши метаболичкото здравје наместо да го подобри. Иако резултатите се прелиминарни, тие отвораат важни прашања за екстремните диети.
Веднаш треба да се нагласи дека истражувањето е спроведено врз глодари, и тоа врз многу мал примерок од шест глувци во секоја група. Дигестивниот систем на глувците значително се разликува од човечкиот, но резултатите сепак укажуваат на потенцијалните ризици од радикалните режими на исхрана.
Овој неочекуван заклучок доаѓа во време кога станува сè попопуларна таканаречената „чиста исхрана“. Поврзаноста не е случајна, бидејќи повеќедецениски истражувања го поврзуваат прекумерниот внес на шеќер со глобалниот пораст на дебелината и дијабетесот тип 2. Поради тоа, здравствените препораки повикуваат на значително намалување на додадениот шеќер, кој луѓето често несвесно го внесуваат преку преработена храна.
Од ова се разви уверувањето дека целосното отсуство на шеќер е идеална цел. Сепак, обидот целосно да се „исчисти“ организмот со елиминирање на одредена група хранливи материи може да му наштети токму на системот што сакаме да го заштитиме.
Според „The Independent“, истражувањето нуди поинаков поглед кон здравјето, кој го надминува вообичаениот фокус на калориите и телесната тежина.
Глувците кои во експериментот биле ставени на строга исхрана без шеќер не се здебелиле и според вообичаените мерила изгледале здраво.
Но, на метаболичко ниво се случувале негативни промени. Хормоналните сигнали укажувале на проблеми во дигестивниот систем, а организмот ја изгубил способноста ефикасно да ја отстранува глукозата од крвта.
Тоа покажува дека човек може да биде слаб, а сепак да има нарушен метаболизам доколку екосистемот во цревата е во дисбаланс.
За да се разберат причините, потребно е да се погледнат микроорганизмите во дигестивниот систем. На одредени видови корисни бактерии за преживување им се потребни едноставни шеќери. Кога овие микроорганизми се хранат со јаглехидрати, произведуваат важни хемиски соединенија кои помагаат во одржувањето на здравата цревна бариера и ја поддржуваат апсорпцијата на хранливите материи.
Овие соединенија исто така го поттикнуваат ослободувањето на хормони кои го регулираат апетитот и го подобруваат одговорот на организмот на инсулинот.
Кога исхраната без шеќер ќе го прекине производството на овие „горива“, клетките на цревната слузница го губат главниот извор на енергија, а цревната бариера слабее.
Таквата строга диета ги уништила и корисните микроорганизми кои имаат важна улога во функционирањето на имунолошкиот систем.
Што се „пропустливи црева“?
Кога корисните бактерии исчезнуваат поради недостаток на едноставни јаглехидрати, нивното место брзо може да го заземат штетни бактерии кои се приспособени на такви услови.
Оваа промена во микробиомот може да доведе до состојба позната како „пропустливи црева“. Токсините што ги произведуваат штетните бактерии тогаш можат да поминат низ оштетената цревна бариера и да навлезат во крвотокот, што може да предизвика силна реакција на имунолошкиот систем.
Важно е да се напомене дека исхраната во овој експеримент била исклучително сиромашна со масти, што е спротивно на типичната западна исхрана богата и со масти и со шеќери.
За луѓето чија исхрана се базира на висок внес на масти и калории, намалувањето на шеќерот и понатаму е разумна одлука.
Сепак, истражувањето покажува дека целосното и агресивно исфрлање на шеќерот од исхраната може да носи свои ризици.
Здравиот организам има потреба од разновидна и добро нахранета цревна флора. Наместо екстремно елиминирање на одредени намирници, се препорачува пристап кој на цревниот екосистем му обезбедува широк спектар хранливи материи потребни за нормално функционирање.
Како да се одржи здрава цревна флора?
За здравјето на цревната флора од особено значење е разновидноста.
На цревните бактерии им се потребни различни видови „гориво“, па наместо целосно исфрлање на јаглехидратите, се препорачува разновиден внес на овошје, зеленчук и интегрални житарки.
Природните шеќери и влакната од овие намирници помагаат во одржувањето на стабилен микробиом.
Иако истражувањето укажува дека сахарозата, односно шеќерот што се користи во исхраната, може да има корисна улога за одредени цревни бактерии, тоа не значи дека треба да се внесува преку преработена храна.
Целта е хранливите материи и природните шеќери да се обезбедат преку разновидна исхрана, на пример со редовно консумирање овошје и зеленчук.
Доколку строгата исхрана со малку шеќер веќе ја нарушила рамнотежата на цревната флора, корисните бактерии може повторно да се поддржат со соодветна исхрана.
Во менито може да се вклучат ферментирани намирници како кефир, кисела зелка или јогурт со активни бактериски култури.
