Американскиот банкарски сектор повторно го привлече вниманието на инвеститорите откако Федералната корпорација за осигурување на депозити – FDIC – објави дека банките во САД на крајот на вториот квартал од 2026 година имале 326,7 милијарди долари нереализирани загуби на инвестициски хартии од вредност. Бројката е огромна и на прв поглед звучи алармантно, особено по искуствата од банкарските превирања во 2023 година, но зад неа стои многу покомплексна слика.
Овие 326,7 милијарди долари не значат дека банките веќе ги изгубиле тие пари. Станува збор за разлика меѓу книговодствената вредност на обврзниците и другите хартии од вредност што ги поседуваат банките и нивната моментална пазарна цена. Кога каматните стапки растат, цената на постојните обврзници со пониски камати обично паѓа. Ако банката не мора да ја продаде хартијата пред доспевање, загубата останува „на хартија“. Проблемот настанува ако банката одеднаш има потреба од ликвидност и мора да продава вакви позиции со загуба.
Токму таквиот механизам беше една од причините поради кои пазарите станаа многу чувствителни на оваа категорија ризик во изминатите години. Во услови на нагло повлекување депозити, банката може да биде принудена да продава хартии од вредност во момент кога нивната пазарна цена е значително пониска од куповната. Тогаш нереализираната загуба станува реална.
Најновите податоци на FDIC покажуваат дека нереализираните загуби во вториот квартал се зголемиле за околу 1,6 милијарди долари, од 325,1 милијарди во претходниот квартал на 326,7 милијарди долари. Тоа е раст од само 0,5 проценти, но е втор квартал по ред во кој бројката се движи нагоре.
Сепак, тука е важен контекстот што лесно се губи во драматичните наслови. Во споредба со истиот квартал минатата година, нереализираните загуби се намалени за 68,6 милијарди долари, односно за 17,4 проценти. Како удел во амортизираната вредност на хартиите, тие изнесуваат околу 5,5 проценти, наспроти 6,8 проценти една година претходно.
Тоа значи дека состојбата не е едноставно „сè е полошо“. Квартално има мало влошување, но на годишно ниво позицијата е значително подобра.
Уште поинтересно е што паралелно со овие загуби, американските банки во вториот квартал оствариле 90,1 милијарди долари нето-добивка, што е за 9,7 милијарди или 12 проценти повеќе од претходниот квартал. Приносот на активата се искачил на 1,37 проценти, а FDIC оценува дека секторот продолжува да има силни нивоа на капитал и ликвидност.
Кредитирањето исто така продолжило да расте. Вкупните кредити и лизинг-пласмани достигнале околу 13,9 билиони долари, што е раст од 243,5 милијарди долари во само еден квартал. Домашните депозити се зголемиле осми квартал по ред, за дополнителни 142,7 милијарди долари.
Затоа бројката од 326,7 милијарди долари треба да се чита како ризик што и понатаму постои во системот, а не како доказ дека американските банки се пред колапс.
Најголемото прашање и понатаму се каматните стапки. Доколку долгорочните приноси останат високи, пазарната вредност на постарите обврзници ќе остане под притисок. Ако, пак, дојде до поизразен пад на каматните стапки, дел од овие нереализирани загуби може постепено да се намалува бидејќи пазарната вредност на обврзниците повторно би растела.
Во исто време, ризикот не е еднакво распределен кај сите банки. Голема, добро капитализирана банка со стабилни депозити може релативно лесно да држи хартија до доспевање. Мала или средна банка која би се соочила со масовно повлекување депозити има многу помал простор за маневрирање.
И токму затоа инвеститорите толку внимателно ја следат оваа бројка.
Не затоа што 326,7 милијарди долари утре мора да станат вистинска загуба.
Туку затоа што покажуваат колкав финансиски притисок останува скриен во билансите доколку некоја банка биде принудена брзо да продава активи.
Најновиот извештај на FDIC, всушност, испраќа две пораки истовремено. Првата е позитивна: американските банки заработуваат повеќе, депозитите и кредитите растат, а капиталот и ликвидноста остануваат силни. Втората е предупредувачка: високиот износ на нереализирани загуби не исчезнал и останува еден од ризиците што регулаторите продолжуваат внимателно да ги следат.
Затоа прашањето не е дали американскиот банкарски систем денес е во криза.
Прашањето е што би се случило со овие 326,7 милијарди долари „хартиени“ загуби доколку дојде нов шок со депозитите или ликвидноста.
И токму таму се крие вистинската приказна зад бројката од објавата.
