До пред неколку години сумата од 100.000 евра за многу купувачи значеше сериозен стан во Скопје. Денес математиката е значително поинаква. Ако како ориентир се земат актуелните барани цени на огласите, сто илјади евра во делови од градот веќе не се буџет за голем семеен стан, туку сума со која купувачот мора внимателно да избира населба, квадратура, старост на објектот, па дури и дали во цената добива паркинг.
Актуелните податоци од платформите за продажба на имот, покажуваат просечна барана цена во Скопје од околу 2.142 евра за квадратен метар. Стан од 50 квадратни метри пресметан по тој просек би имал барана вредност од приближно 107.000 евра. Стан од 60 квадрати веќе оди кон 128.500 евра, а 70 квадрати би значеле речиси 150.000 евра. Станува збор за барани, а не нужно за реализирани продажни цени, што е важна разлика при толкувањето на податоците.
Но просекот ја крие можеби најинтересната приказна.
Со исти 100.000 евра денес може да се добие сосема различен стан во зависност од тоа во кој дел од Скопје се бара недвижност. Во Центар актуелната просечна барана цена е околу 2.219 евра за квадрат, што математички значи дека буџет од 100.000 евра одговара на околу 45 квадратни метри.
Во Карпош, каде просекот е околу 1.981 евро, истите пари се доволни за приближно 50 квадрати, додека во Аеродром со просек од околу 1.900 евра станува збор за нешто повеќе од 52 квадрати.
Само неколку километри подалеку математиката драстично се менува.
Во Кисела Вода актуелниот просек од огласите е околу 1.661 евро за квадрат, па 100.000 евра теоретски носат околу 60 квадратни метри. Во Ѓорче Петров, каде просекот е околу 1.496 евра, сумата од 100.000 евра одговара на приближно 67 квадрати.
Тоа значи дека изборот на населба кај ист буџет може да направи разлика од повеќе од 20 квадратни метри – практично уште една детска соба, поголема дневна или цела дополнителна просторија.
А нема многу сигнали дека новоградбата наскоро ќе стане поевтина.
Најновите официјални податоци на Државниот завод за статистика покажуваат дека трошоците за изградба на нови станбени згради во вториот квартал од годинава се зголемиле за 3,1% само во однос на претходниот квартал. Материјалите поскапеле за 2,8%, а трошоците за работна сила за 3,8%.
Уште поинтересна е годишната споредба. Во однос на истиот период минатата година вкупните градежни трошоци се повисоки за 3,3%, но работната сила е поскапена за дури 6,2%.
Тоа не значи автоматски дека становите ќе поскапат за ист процент. Продажната цена зависи и од цената на земјиштето, локацијата, побарувачката, понудата, маржата на инвеститорот и многу други фактори. Но растот на трошоците за изградба создава дополнителен притисок врз пазар на кој цените веќе се високи.
И тука се менува целата психологија на купувањето стан.
Прашањето порано беше: „Имам 100.000 евра, каков стан можам да купам?“
Денес сè почесто станува: „Во кој дел од Скопје 100.000 евра сè уште се доволни за стан каков што ми треба?“
Разликата не е мала.
Според актуелните барани цени, преместувањето на потрагата од Центар кон Кисела Вода може теоретски да донесе околу 15 дополнителни квадрати за исти пари. Ако потрагата се прошири кон Ѓорче Петров, разликата станува поголема од 20 квадрати.
Токму затоа цената од „2.000 евра за квадрат“ сама по себе веќе не кажува доволно.
За купувачот многу поважно е што конкретно добива за својот буџет.
А ако границата е 100.000 евра, во денешно Скопје разликата во адресата може да значи разлика меѓу мал двособен и комотен семеен стан.
Б.С.
