Доставувач со телефон во едната рака, торба на грб и скутер паркиран пред зграда веќе не е необична слика низ Скопје. Храна, намирници, документи, пакети, речиси сè стигнува до врата. А со растот на доставата порасна и интересот за оваа работа. Главното прашање е едноставно: колку навистина може да заработи еден доставувач во Македонија?
Податоците за класичната позиција курир покажуваат дека најголем дел од вработените во Македонија се движат во значително поскромен распон. Според достапните податоци од анкети за плати, 80 проценти од куририте заработуваат меѓу 24.400 и 34.740 денари нето месечно. Најплатените 10 проценти се над 34.740 денари.
Но работата преку апликации и компаниите што наградуваат според бројот на достави ја менува математиката.
Во актуелни огласи за доставувачи во Скопје веќе може да се најдат понуди со очекувана нето заработка од 40.000 до 110.000 денари месечно. Во таков модел работникот добива фиксна плата и бонуси, а возилото, горивото и одржувањето ги покрива компанијата. Работното време во конкретниот оглас е 40 часа неделно, распоредени во пет работни дена.
Тука веќе станува интересно.
Кај платформската достава нема класична месечна плата што однапред може да се запише на хартија. Заработката зависи од бројот на нарачки, растојанието, периодот во кој доставувачот е активен, временските услови, сообраќајниот шпиц, па дури и тежината и видот на нарачката. Официјалното објаснување е прилично јасно: „Колку повеќе нарачки доставите, толку повеќе ќе заработите“.
Тоа значи дека двајца доставувачи кои работат во ист град не мора на крајот од месецот да имаат ни приближно иста заработка.
Познавачите на пазарот на труд посочуваат дека кај овој тип работа високите суми најчесто се поврзани со голем број работни часови.
„Платите што се нудат се поврзани со количината на работа. Колку повеќе часови и достави, толку е поголема и заработката“, е оценката што со години се повторува во анализите на овој сектор.
И тука доаѓа делот што често се заборава кога некој ќе слушне дека доставувач може да заработи 70.000, 80.000 или повеќе денари.
Ако човек работи со сопствен автомобил или скутер, горивото е само првиот трошок. Има сервис, гуми, масло, сопирачки, регистрација и забрзана амортизација на возилото. Автомобил што цел ден се движи низ град, запира, тргнува и минува десетици километри дневно троши многу повеќе од автомобил што служи само за одење до работа и назад.
Економистите токму затоа прават разлика меѓу заработката што ќе се појави на апликацијата и парите што реално ќе му останат на доставувачот откако ќе ги плати трошоците.
Кај платформите дополнителна предност е флексибилноста. Доставувачот може сам да избере кога ќе работи, а системот покажува кога има поголема побарувачка. Според правилата на една од платформите што работат во Македонија, заработката по конкретна достава се гледа пред задачата да биде прифатена, а на висината влијаат повеќе фактори.
На терен тоа изгледа едноставно: телефонот ѕвони, пристигнува нова нарачка, доставувачот ја зема торбата и тргнува.
Една адреса, па друга, па трета.
Добар ден може да донесе солидна заработка. Лош ден значи чекање, малку нарачки и повеќе празни километри. Затоа и бројките од 80.000 или 100.000 денари звучат примамливо, но не се автоматска плата што ја добива секој што ќе стави кутија на моторот. Зад повисоката заработка обично стојат многу часови на улица, голем број достави и добра пресметка на трошоците.
Со други зборови, со доставата може добро да се заработи. Ама мора и добро да се извози.
Б.З.М.
