Да патуваш, да запознаваш луѓе, да раскажуваш приказни за градови и историски места, а притоа и солидно да заработуваш. Работата на туристички водич од страна често изгледа токму така. Но зад неколку часа прошетка со група туристи стојат многу повеќе работа, учење и одговорност отколку што се гледа на прв поглед.
Податоците од туристичкиот сектор покажуваат дека дневниот ангажман на водичите може значително да се разликува, зависно од градот, видот на турата, јазикот и искуството. Според податоците објавени во 2020 година, дневниците се движеле од 1.000 до 4.000 денари, додека локалните водичи во поголемите градови за туристи од странство можеле да добијат околу 40 до 50 евра за класично разгледување и 60 до 70 евра за целодневен ангажман.
Во европските туристички центри сумите биле уште повисоки. За два часа работа во Будимпешта се споменувала заработка од околу 80 евра, а за цел ден околу 150 евра. Во Австрија неколку часа можеле да донесат околу 150 евра, а целодневна тура околу 300 евра. Во Италија, пак, неколку часа водичка работа се плаќале околу 200 евра, додека целодневниот ангажман можел да надмине 300 евра.
Звучи примамливо. Сепак, познавачите на туристичкиот сектор предупредуваат дека работата не се сведува само на одење пред група и раскажување неколку научени реченици.
„Туристичкиот водич не учи само од книги“, објаснува еден туристички работник, посочувајќи дека водичот мора добро да го познава и самиот терен, маршрутата и начинот на кој треба да ја организира групата.
Потребно е и нешто што тешко се учи од учебник. Контакт со луѓе.
Добриот водич треба да знае кога да зборува, кога да застане, како да го задржи вниманието на групата и што да направи кога планот ќе тргне наопаку. Туристите поставуваат прашања, автобусите доцнат, некој ќе се изгуби, друг ќе побара дополнителна информација. Во таква ситуација водичот не е само човек со микрофон, туку и организатор.
За легално работење во Македонија е потребна лиценца. Кандидатот мора да има најмалку завршено средно образование и да положи стручен испит. Се проверува теоретското знаење, но и практичната способност за водење туристи. Потребно е познавање историја, географија, градови и културно наследство, како и најмалку еден странски јазик.
Предност имаат луѓето што зборуваат повеќе јазици. Особено затоа што на пазарот недостигаат водичи кои можат да работат со туристи што зборуваат кинески, арапски, турски и други поретко застапени јазици.
Познавачите велат дека факултетско образование од историја, географија, историја на уметност или сродни области може многу да помогне, но дипломата сама по себе не создава добар водич. Потребно е постојано дополнување на знаењето, читање литература, работа со карти, собирање локални приказни и анегдоти.
Токму локалното знаење често прави разлика. Човек кој со години живее во одреден град или регион знае детали што тешко ќе се најдат во туристички прирачник. А туристите најчесто токму тоа го паметат.
Водичите можат да работат преку туристички агенции, но и самостојно, доколку ги исполнуваат законските услови. Кај оние за кои ова е дополнителна работа, заработката зависи од бројот на тури. Кај професионалците, сезоната, јазиците што ги зборуваат и репутацијата можат да направат голема разлика.
Но високата дневница не значи автоматски лесна заработка. Цел ден со група подразбира организација, концентрација, одговорност, многу зборување и често десетици километри поминати на нозе.
И затоа ова е професија во која добрата заработка навистина е можна. Само што зад фотографиите од патувањата има и нешто што туристите речиси никогаш не го гледаат: години учење, лиценца, подготовка и цел ден грижа за луѓе кои очекуваат некој друг да знае каде точно треба да одат.
Б.З.М.
