Срцевиот удар претставува една од најобемните и најчестите итни состојби во современата медицина. Се јавува кога протокот на крв во дел од срцевиот мускул е ненадејно прекинат или драстично намален, најчесто поради блокада на коронарните артерии од згрутчување на крвта.
Навременото препознавање на симптомите и брзата реакција се клучни за спасување животи и намалување на трајното оштетување на срцето.
Најчестите симптоми и како да препознаете срцев удар
Симптомите можат да се појават ненадејно, но кај многу пациенти поблаги предупредувачки сигнали се појавуваат денови или недели порано.
Болка и притисок во градите: Најпрепознатливиот знак е силна болка, стегање, тежина или печење во центарот или левата страна на градите што трае повеќе од неколку минути.
Ширење на болката: Чувството на непријатност често се шири кон левото рамо, раката, вратот, вилицата, грбот или горниот дел на стомакот.
Отежнато дишење и задушување: Отежнатото дишење често се јавува пред самата болка во градите, особено при благ физички напор или во мирување.
Студена пот и гадење: Ненадејно потење, вртоглавица, слабост, како и нагон за повраќање обично го придружуваат срцевиот удар.
Атипични симптоми кај жените: Жените имаат поголема веројатност да доживеат необјаснив замор, вознемиреност, болка во грбот или вилицата и гадење, без значителна болка во градите.
Клучни причини и фактори на ризик
Главната причина за срцев удар е атеросклероза – таложење на масни наслаги на ѕидовите на крвните садови. Главните фактори на ризик вклучуваат:
-Висок крвен притисок (хипертензија) и покачен холестерол
-Пушење и хронична изложеност на чад од тутун
-Дијабетес и дебелина
-Физичка неактивност и долготраен стрес
-Генетска предиспозиција
Што да направите ако се сомневате на срцев удар
Јавете се на Прва помош: Веднаш побарајте медицинска помош и опишете ги вашите симптоми со јасни зборови.
Одмор: Лицето треба веднаш да престане со сите активности, да седне или легне во полуседечка положба.
Аспирин: Доколку лицето не е алергично, се препорачува да џвака една таблета аспирин (300 мг) додека чека брза помош, бидејќи помага во разредување на крвта.
Не возете сами: Никогаш не седнувајте сами зад воланот ако имате симптоми.
