Оревите не носат брзи пари, но кога насадот ќе влезе во полн род, пресметката може да биде повеќе од интересна. Еден хектар ореви, според пресметките на познавачите на овоштарството, може да донесе околу 11.000 евра годишно, додека трошоците за одржување и берба се значително пониски во споредба со приходот. Но има една работа што секој што планира ваква инвестиција мора да ја знае уште на почетокот. Пари нема веднаш.
Подигањето на плантажа со ореви е работа на долги патеки. Почетното вложување за саден материјал за еден хектар, според пресметките на познавачите, се движи меѓу 1.100 и 1.400 евра, без дополнителните трошоци за садење. Најчесто се користат двегодишни калемени садници, чија цена се движи од 12 до 15 евра по парче.
„Оревот е релативно лесен за производство, бара малку работна сила, а на пазарот постигнува висока вредност. Плодовите можат долго да се чуваат и имаат широка употреба“, објаснуваат познавачите на ова производство.
Токму можноста плодот да се чува подолго време е една од предностите за производителите. Не мора сè да се продаде веднаш по бербата, а оревот има примена и за директна потрошувачка и во прехранбената индустрија. Дополнително, неговото одржување не бара толку многу работа како кај некои други овошни култури.
Според стручните проценки, оревот има силен коренов систем, поради што не бара задолжително поставување систем за наводнување. Потребни се и релативно мал број заштитни прскања, а растението не е пребирливо ниту кога станува збор за почвата.
„Производството е евтино бидејќи нема голем број третмани, а оревот може успешно да се одгледува на различни типови земјиште“, посочуваат познавачите.
Сепак, главниот недостаток е времето.
Првите плодови може да се појават во третата година, но тоа не значи дека тогаш почнува сериозната заработка. Комерцијален принос, односно моментот кога приходот станува поголем од трошоците, вообичаено се очекува меѓу седмата и десеттата година. Полн род следува уште подоцна, најчесто меѓу дванаесеттата и четиринаесеттата година.
А кога ќе стигне до полн род, бројките изгледаат поинаку.
Еден хектар може да даде околу четири тони ореви. Од вкупниот принос, околу 45 до 55 проценти останува како јатка, што значи приближно две тони јатки. Според цените користени во пресметката, кои се движат меѓу пет и десет евра за килограм, оптималниот годишен приход може да достигне околу 11.000 евра. Годишните расходи за одржување и берба, пак, се проценуваат на околу 16 проценти од приходот.
За оние што не сакаат со години да гледаат во младите оревови насади без никаков приход, познавачите предлагаат и друга варијанта: комбинирано садење.
Меѓу оревите може да се засадат кајсии, праски, сливи или вишни. Овие овошки почнуваат да раѓаат порано, па можат да донесат приход додека оревите сè уште се развиваат. Кај кајсиите, на пример, на еден хектар може да се засадат околу 340 садници, а според пресметката, дополнителното вложување е околу 680 евра.
„Идејата е земјиштето да носи приход и додека се чека оревот да влезе во сериозен род. Кајсијата брзо почнува да раѓа, а може да се одгледува во периодот додека оревовите стебла се развиваат“, објаснуваат познавачите.
Оревот, значи, не е култура за оној што сака вложените пари да ги врати за една или две сезони. Потребни се земја, трпение и неколку години чекање. Но кога насадот ќе созрее, математиката станува многу поинтересна.
Б.З.М.
