Пазарот на трудот минува низ голема промена. Работодавачите ширум светот сè помалку гледаат само на формалното образование, а сè повеќе бараат знаења и способности што можат веднаш да се применат во работата.
Со години дипломата беше еден од главните критериуми при вработувањето. Факултетското образование често претставуваше билет за подобро платени работни места и посигурна кариера.
Меѓутоа, во последните години компаниите го менуваат пристапот. Сè повеќе ги интересира што кандидатот навистина знае да работи. Промените во технологијата, развојот на вештачката интелигенција и брзата трансформација на индустриите доведоа до тоа многу работодавачи повеќе да ги вреднуваат практичните вештини отколку самата диплома.
Компаниите бараат луѓе кои можат веднаш да придонесат
Во многу сектори веќе не е доволно само да имате завршено училиште или факултет. Работодавачите сакаат вработени кои можат брзо да решаваат проблеми, да користат нови технологии и да се приспособуваат на промените.
Меѓу најбараните вештини денес се:
– дигитална писменост;
– работа со податоци;
– познавање на вештачката интелигенција;
– комуникација и тимска работа;
– аналитичко размислување;
– способност за брзо учење.
Експертите наведуваат дека пазарот на трудот се поместува од моделот „што си завршил“ кон прашањето „што знаеш да направиш“.
Технологијата ги забрза промените на пазарот на трудот
Една од главните причини за оваа промена е брзиот развој на технологијата. Работните места за кои порано бил потребен голем број вработени денес делумно се автоматизираат. Истовремено, се појавуваат нови професии кои пред неколку години воопшто не постоеја.
Вештачката интелигенција, автоматизацијата и дигиталните алатки го менуваат начинот на работа во речиси сите индустрии – од финансии и маркетинг до производство и администрација.
Поради тоа, вработените кои постојано го унапредуваат своето знаење имаат поголема предност на пазарот на трудот.
Зошто дипломата повеќе не е единствен доказ за знаење?
Компаниите сè почесто заклучуваат дека формалното образование не покажува секогаш колку некој е подготвен за конкретната работа. Две лица со иста диплома можат да имаат сосема различни резултати – едното може да има практично искуство и дополнителни вештини, додека другото можеби нема доволно знаење за одредена позиција.
Поради тоа, голем број компании воведуваат практични тестови, интервјуа засновани на искуство и проверка на конкретните способности.
Кои вештини ќе бидат највредни во иднина?
Според анализите на меѓународни економски организации, иднината на пазарот на трудот нема да им припаѓа само на луѓето со високо образование, туку на оние кои можат да комбинираат стручно знаење со новите технологии.
Особено ќе бидат барани луѓе кои умеат да:
– користат дигитални алатки;
– работат со вештачка интелигенција;
– решаваат сложени проблеми;
– брзо усвојуваат нови знаења;
– поврзуваат различни области.
Што значи оваа промена за вработените?
Новите правила на пазарот на трудот значат дека образованието повеќе не завршува со добивањето диплома. Сè повеќе луѓе ќе мораат во текот на кариерата да учат нови работи и да се приспособуваат на промените.
За вработените тоа може да биде предизвик, но истовремено отвора и нови можности – бидејќи знаењето што може практично да се примени станува сè повредно од самата формална квалификација.
Пазарот на трудот влегува во нова фаза
Промената на критериумите за вработување не значи дека дипломите повеќе не се важни. Тие и понатаму имаат големо значење во многу професии. Сепак, компаниите сè повеќе бараат комбинација од образование, искуство и практични способности.
Во економија која брзо се менува, најголема предност имаат оние кои можат да учат, да се приспособуваат и да ги користат новите знаења.
