Додека многу професии се борат со несигурност, намален обем на работа и притисок врз платите, програмерите и натаму важат за кадар што ретко останува долго без ангажман. Не значи дека во ИТ-секторот сè е розово. И таму има кратење трошоци, одложени проекти и поголема претпазливост кај компаниите. Но, едно останува јасно: добар програмер и натаму се бара. И тоа многу.
На пазарот на трудот веќе не поминува приказната дека секој што завршил краток курс веднаш ќе добие работа од соништата. Тој бран се олади. Компаниите сега бараат повеќе знаење, повеќе искуство и луѓе што можат веднаш да се вклучат во проект. Но, за оние што навистина знаат да работат, зима нема.
„Пазарот се прочисти, но не се затвори. Разликата е во тоа што денес не се вработува по секоја цена, туку се бара квалитет“, велат познавачи на ИТ-секторот.
Според економистите, програмерите остануваат во предност затоа што нивната работа не е врзана само за локалниот пазар. Еден добар инженер од Скопје, Битола или Штип може да работи за домашна фирма, за странска компанија, како фриленсер или како дел од тим што развива производ за клиенти од Европа и Америка. Тоа им дава простор што многу други професии го немаат.
Токму тука е главната разлика. Ако во некоја индустрија падне побарувачката дома, работникот има мал избор. Кај програмерите, пазарот е многу поширок. Лаптоп, интернет, знаење и дисциплина. Толку. Секако, лесно звучи, но не е лесно.
„Добар програмер не е човек што само пишува код. Тој треба да разбере проблем, да најде решение и да не се изгуби кога нешто ќе се расипе во системот“, објаснуваат ИТ-експерти.
Платите и натаму се над просекот, особено кај поискусните кадри. Сениор програмерите, инженерите за сајбер-безбедност, луѓето што работат со податоци, вештачка интелигенција и комплексни системи, остануваат меѓу најплатените профили. Но, и конкуренцијата е поголема. Денес не е доволно некој да каже дека „учи програмирање“. Работодавачите бараат портфолио, реални проекти, познавање на тимска работа и способност за учење во од.
Младите и натаму масовно гледаат кон ИТ-секторот. Родители прашуваат за курсеви, студенти бараат пракса, вработени од други професии се обидуваат да се преквалификуваат. Некои успеваат. Некои брзо сфаќаат дека ова не е работа за секого.
„Не може секој да стане програмер за три месеци. Може да се почне за три месеци, но за сериозна работа треба многу повеќе време“, велат обучувачи што работат со почетници.
Од друга страна, компаниите се жалат дека има многу кандидати, но малку подготвени луѓе. Биографиите изгледаат добро, сертификатите се редат, но кога ќе дојде техничко интервју, приказната често запира. Особено кај почетниците.
Економистите велат дека ова е нормална фаза за сектор што брзо растел. По период на голем оптимизам, доаѓа посмирен пазар. Помалку еуфорија, повеќе селекција. Сепак, тоа не значи дека професијата ја губи вредноста. Напротив, квалитетните кадри стануваат уште поважни.
Компаниите што работат со странски клиенти најчесто не гледаат само диплома. Гледаат рокови, комуникација, одговорност и резултат. Програмер што знае да заврши работа без постојано надгледување вреди многу повеќе од кандидат со долга листа на технологии што ги допрел само површно.
Има и уште еден момент. Вештачката интелигенција веќе менува дел од работата. Некои едноставни задачи се забрзуваат, дел од кодот се пишува побрзо, но тоа не ги прави добрите програмери непотребни. Напротив, ги тера да бидат подобри.
„Алатките се менуваат, но одговорноста останува кај човекот. Некој мора да знае што прави системот и зошто не работи кога ќе падне“, велат експерти за дигитална трансформација.
Затоа, приказната дека програмерите ќе останат без работа преку ноќ не држи вода. Ќе биде потешко за почетниците. Ќе има поголема конкуренција. Ќе се бара повеќе знаење. Но, за оние што навистина ја знаат работата, пазарот и понатаму има место.
Нема зима за програмерите. Само веќе нема лето за секој што мисли дека е доволно да знае неколку команди и да чека висока плата.
Б.З.М.
