Ова е еден од најголемите парадокси на денешното време – Американците никогаш не биле побогати, но истовремено никогаш не биле понезадоволни од економската состојба.
Дури и Американците со приходи под просекот на средната класа денес се побогати според речиси сите показатели во споредба со претходните генерации. Сепак, повеќе од тројца од секои пет Американци сметаат дека економијата не функционира во нивна корист, пренесува „Bloomberg“.
Дел од ова може да се објасни со тоа што постојат аспекти од економијата кои често се занемаруваат. Но, друг дел од незадоволството воопшто не е економски. Истражувањата покажуваат дека Американците имаат тенденција да го преценуваат влијанието на парите врз целокупното животно задоволство.
Економистите со децении ја анализираат врската меѓу приходите и среќата. Таканаречениот „парадокс на Истерлин“, именуван по економистот Ричард Истерлин, покажува дека побогатите луѓе обично се посреќни од посиромашните, но побогатите држави не се чувствуваат значително посреќни.
Постојат неколку можни објаснувања. Можно е Америка денес да е толку богата што понатамошниот раст на приходите повеќе нема исто влијание. Кога основните потреби како храната и долг животен век веќе се обезбедени, нов мобилен телефон или подобар чет-бот со вештачка интелигенција не прават голема разлика во чувството на среќа.
Економистите Даниел Канеман и Ангус Дитон уште во 2010-та година покажаа дека приход над 75.000 долари годишно – што денес би изнесувало повеќе од 115.000 долари – не придонесува значително за поголема среќа.
Изобилство, но и високи трошоци
Денешна Америка живее во време на материјално изобилство.
Граѓаните можат речиси секој производ да го добијат на домашна адреса, понекогаш уште истиот ден. Телевизори, машини за садови, авионски патувања и клима-уреди одамна не се луксуз резервиран само за богатите.
Но, дури и за повисоките слоеви од општеството, домувањето, грижата за децата, образованието и најсовремената медицина остануваат исклучително скапи.
Овие трошоци особено ја погодуваат средната класа, која заработува премногу за да добива државна помош, но недоволно за лесно да ги покрива сите потреби. Дополнително, високата инфлација во последните години создаде чувство на економска несигурност.
Очекувањата растат побрзо од приходите
Еден од проблемите е што очекувањата за тоа што претставува „нормален животен стандард“ растат побрзо од приходите.
Без разлика колку добро живее некој, секогаш постои група луѓе која има повеќе богатство и повисок општествен статус.
Поголемиот дел од Американците денес живеат подобро од своите родители, благодарение на пониската инфлација и помалите семејства. Но, постои и група луѓе кои потекнуваат од богати семејства од повисоката средна класа, а денес не можат да го достигнат животниот стандард што го имале нивните родители.
Иако оваа група не го претставува мнозинството од населението, таа има големо политичко и културно влијание, особено во големите градови.
Социјалните мрежи го засилуваат чувството на незадоволство
Технологијата дополнително го поттикнува незадоволството.
Социјалните мрежи секојдневно се преплавени со фотографии од луксузни одмори, скапи чанти и раскошен начин на живот што повеќето Американци не можат да си го дозволат.
Во исто време, чувството на припадност кон заедницата останува еден од најважните фактори за среќен живот. Истражувањата поврзани со парадоксот на Истерлин покажуваат дека, без разлика дали некој е богат или сиромашен, многу е важно да има заедница на која може да се потпре.
Проблемот не е само економски
Кинеската индустриска експанзија навистина доведе до затворање на многу работни места во одредени делови од САД, иако истовремено отвори нови работни места на други места и ги направи производите поевтини.
Но, трговијата и технолошкиот развој не влијаеја само врз економијата – тие ги нарушија локалните заедници и економските екосистеми, оставајќи многу луѓе поизолирани.
Постојат политики што би можеле да помогнат, како реформи за поевтино домување, но голем дел од незадоволството има корени кои не се економски. Сепак, политичарите сè почесто нудат мерки како контрола на цените, ограничување на имиграцијата и воведување царини, со цел да создадат чувство на сигурност.
Експертите предупредуваат дека Американците треба да бидат внимателни.
Доколку токму овие мерки станат главниот одговор на незадоволството, постои ризик граѓаните во иднина не само да останат несреќни, туку и да станат посиромашни.
