Околу 20 проценти од вработените во Европската Унија работат во услови што се сметаат за ранлива вработеност, покажува новиот извештај на Европската фондација за подобрување на условите за живот и работа (Eurofound).
Во анализата се предупредува дека ниската ранливост во одделни земји не секогаш значи и подобар квалитет на работните места, бидејќи во голем дел од Европа најголем предизвик остануваат ниските приходи.
Во извештајот „Вработување и услови за работа на најранливите работници: Справување со тековните предизвици во Европската Унија“ се наведува дека ранливата вработеност ги опфаќа самовработените, лицата кои работат без формален договор, оние кои вршат неплатена семејна работа, како и други категории работници со ограничена економска сигурност.
Според податоците, меѓу земјите со најнизок удел на ранлива вработеност се наоѓаат неколку држави од Централна Европа, додека највисок удел е регистриран во Шпанија, а потоа следуваат Португалија, Луксембург и Италија.
„Eurofound“ ја дефинира ранливата вработеност преку комбинација од три клучни показатели – недоволни приходи, несигурност на работниот однос и ограничени работнички права.
Извештајот покажува дека во земјите од Централна и Источна Европа најголем проблем се ниските плати, додека несигурноста на работниот однос и ограничениот пристап до работничките права имаат помало влијание.
Тоа значи дека голем број работници имаат релативно стабилни договори за работа, но нивните примања честопати не се доволни за да обезбедат финансиска сигурност и пристоен животен стандард.
Големи разлики меѓу европските региони
Анализата на „Eurofound“ укажува на јасна регионална поделба во причините за ранливата вработеност.
Во Централна и Источна Европа, главниот ризик се ниските приходи.
Во Јужна Европа, пак, најголем проблем се привремените работни места, краткорочните договори и непредвидливото работно време.
Во Северна и Западна Европа почесто се забележуваат проблеми поврзани со нестандардните форми на вработување отколку со висината на платите.
Во однос на работничките права, „Eurofound“ наведува дека тие имаат релативно мал удел во вкупниот индекс на ранливост во повеќето земји-членки на ЕУ, додека најнеповолна состојба е забележана во Грција.
Најпогодени се жените, младите и лицата со пониско образование
Истражувањето покажува дека ризикот од ранлива вработеност не е рамномерно распределен.
Најчесто во оваа категорија се наоѓаат:
– жените,
– младите лица,
– работниците со пониско образование,
– мигрантите,
– лицата со попреченост,
– припадниците на етничките малцинства.
Кај овие групи значително е поголема веројатноста да работат за ниски плати, со несигурни договори или со ограничени работнички права.
„Eurofound“ предупредува на нови ризици
Авторите на извештајот предупредуваат дека климатската транзиција, дигитализацијата, автоматизацијата и демографските промени дополнително би можеле да го зголемат бројот на луѓе кои ќе работат во несигурни форми на вработување доколку не се преземат соодветни мерки.
Затоа, „Eurofound“ препорачува земјите-членки на Европската Унија да ги насочат своите политики кон:
– подобрување на квалитетот на работните места,
– зголемување на приходите,
– обезбедување подобра социјална заштита,
– проширување на пристапот до преквалификација, доусовршување и доживотно учење.
Според Фондацијата, токму овие мерки ќе бидат клучни за намалување на ранливата вработеност и за подобрување на условите за работа во Европската Унија.
