Сè повеќе гости не бараат хотелска рецепција, појадок во осум и клуч на шалтер. Бараат стан. Чист, среден, блиску до центар, со паркинг ако може, и со доволно приватност да се чувствуваат како дома, макар и само една ноќ.
Изнајмувањето стан на ден веќе не е само викенд заработка за неколкумина што имаат празен стан. Тоа прераснува во мал бизнис, особено во поголемите градови, туристичките места и локациите околу болници, факултети, деловни центри и аеродроми. Некои сопственици издаваат една гарсониера. Други веќе имаат по два, три или повеќе станови, уредени како мини апартмани.
Причината е проста. Побарувачка има.
„Луѓето сакаат флексибилност. Не сите патуваат за класичен одмор. Некој доаѓа на лекар, некој на свадба, некој на деловен состанок, некој само да преспие една вечер. Станот на ден им изгледа попрактично и почесто поевтино од хотел“, велат познавачи на пазарот на недвижности.
Најбарани се малите станови, гарсониери и еднособни апартмани. Локацијата е половина работа. Ако станот е во центар, близу клиника, автобуска станица, трговски центар или туристичка зона, шансите да стои празен се помали. Но, веќе не е доволно само да се има кревет и клуч. Гостите гледаат фотографии, коментари, оценка, чистота, интернет, греење, кујна, купатило. И ситници. Пешкири, фен, кафе, сапун. Малите работи носат добра оценка.
Економистите велат дека овој модел станува привлечен затоа што носи поголем приход од класичното месечно издавање, но и поголема работа.
„Сопственикот не зема пари само затоа што има стан. Тој мора да го одржува, да комуницира со гости, да чисти по секое заминување, да реагира ако нешто се расипе. Приходот може да биде повисок, но не е пасивен како што многумина мислат“, објаснуваат економистите.
Сметката навидум изгледа убава. Ако стан што месечно се издава за една сума се пополни доволно ноќи како стан на ден, заработката може да биде значително повисока. Но тука влегуваат трошоци што често се забораваат. Струја, вода, греење, интернет, перење постелнина, средства за чистење, амортизација, поправки, провизии за платформи, понекогаш и ангажирање лице за чистење.
„Кога ќе се пресмета сè, не секој стан е исплатлив за ваков модел. Најдобро поминуваат становите со добра локација, пристапна цена и стабилна пополнетост“, велат експерти за недвижности.
Од друга страна, хотелите добија конкуренција што не прави многу врева, но се чувствува. Особено кај гости што патуваат со семејство или во група. За нив станот е покомотен. Има кујна, повеќе простор, можност за доцно пристигнување, помалку формалности. Некои не сакаат ни да се сретнат со сопственикот. Само код, клуч, врата и готово.
Но, растот на оваа понуда носи и проблеми. Во зградите сè почесто има соседи што се жалат на непознати луѓе во влезот, бучава, забави, користење лифт, валкани ходници. Еден стан може да смени по неколку гости неделно, а станарите не секогаш знаат кој влегува и излегува.
„Не е спорно некој да заработува од свој имот. Спорно е кога тоа почнува да го нарушува животот на другите станари. Затоа мора да има ред, правила и одговорност“, велат управители на станбени згради.
Познавачите очекуваат интересот за станови на ден да продолжи, особено ако продолжи растот на домашните патувања, медицинскиот туризам, деловните посети и викенд престојот во градовите. Но пазарот полека ќе се чисти. Ќе останат оние што вложуваат, одржуваат квалитет и знаат дека гостите не се добиваат само со убава фотографија.
Стан на ден звучи едноставно. Ставаш оглас и чекаш резервации. Ама не е баш така. Гости има, пари има, но има и работа. И тоа секој ден, не само кога ќе легне уплатата.
Б.З.М.
