Летувањето одамна не е само прашање каде сакаш да одиш, туку колку можеш да издржиш со паричникот откако ќе стигнеш таму. Гориво, патарини, сместување, храна, кафе, сладолед, лежалки, паркинг. Сè се собира. И на крај, одморот што на хартија изгледал „поволен“, знае да излезе како мала финансиска операција.
Сепак, има места каде што денот сè уште може да се помине со помалку од 25 евра, но со една важна забелешка: тоа не значи хотел со појадок, ручек во ресторан и коктел на плажа. Тоа значи поедноставен одмор, приватно сместување или апартман што се дели со повеќе луѓе, купување од маркет, локален превоз и внимателно трошење.
Туристичките познавачи велат дека најголемата разлика веќе не е во цената на сместувањето, туку во дневните трошоци.
„Има дестинации каде што ноќевањето може да биде прифатливо, но човекот таму да се истроши на храна, превоз и ситници. Затоа буџетот мора да се гледа целосно, не само цената на апартманот“, велат познавачи на туристичкиот пазар.
Според најновите рангирања на трошоци за краток одмор во Европа, источна и југоисточна Европа повторно се меѓу најповолните избори.
Сараево е посочено како најисплатлив градски одмор во Европа за 2026 година, а меѓу најевтините се и Букурешт, Тирана, Белград и Подгорица. Истите анализи покажуваат дека во првите десет најповолни градови доминираат дестинации од источна Европа.
За македонските туристи, тоа практично значи дека евтиниот одмор не мора да биде далеку. Албанија, Босна и Херцеговина, Србија, Бугарија, делови од Црна Гора и внатрешноста на Македонија остануваат места каде што со внимателно планирање може да се мине евтино. Не во шпиц, не во најскапиот дел од градот и не со навики како на хотелски аранжман.
Тирана и Драч, на пример, веќе не се толку евтини како пред десетина години, но сè уште имаат делови каде што ручек од пекара, кафе, локален превоз и вечера од маркет не мора да го пробијат дневниот лимит. Во Валона и Саранда, приказната е поинаква во јули и август. Таму цените растат побрзо, особено покрај море. Затоа познавачите советуваат да се бара сместување малку подалеку од првата линија.
„Кој сака евтин одмор, мора да се откаже од идејата дека сè треба да му биде на две минути од плажа. Петнаесет минути пешачење некогаш значат двојно поевтина соба и многу помалку трошоци“, велат туристички работници.
Сараево, пак, е добра опција за оние што не инсистираат на море. Храна има за различен џеб, градскиот превоз не е скап, а најголем дел од денот може да се помине пеш. Слична логика важи и за Белград, но само ако се избегнат најпопуларните локали и туристичките зони. Едно кафе не е проблем. Три кафиња, такси, брза храна и вечера во центар, веќе се друга работа.
Бугарија останува интересна за летен одмор, особено ако се гледаат места надвор од најразвиените туристички зони. Сончев Брег и Златни Песоци можат да бидат скапи во сезона, но помалите места, апартманите подалеку од плажа и купувањето од супермаркети ја менуваат математиката.
Во повеќе буџетски водичи за 2026 година, Бугарија се наведува како една од поевтините европски земји за патување, со дневни буџети што за штедливи патници почнуваат од околу 25 евра.
Економистите велат дека оваа граница од 25 евра треба да се чита реално.
„Тоа е буџет за дисциплиниран патник, не за класичен турист. Ако секој ден се јаде во ресторан, се плаќа лежалка и се излегува навечер, сумата веднаш се удвојува“, велат економисти.
Затоа најевтините дестинации не се секогаш оние што имаат најниска цена на ноќевање. Најевтини се оние каде што можеш да функционираш како локален човек. Да купиш овошје од пазар, да јадеш бурек наместо мени со три јадења, да одиш пеш, да не ја плаќаш секоја удобност.
Со други зборови, одмор под 25 евра дневно сè уште постои. Само не личи на разгледница од туристичка агенција. Повеќе личи на ранец, апостолки, сендвич од маркет, кафе во споредна улица и плажа без резервација. Некому тоа му е премалку. Некому, токму тоа му е одмор.
Б.З.М.
