Поседувањето стан или куќа во Европа речиси секогаш значи плаќање даноци – при купувањето, за време на сопственоста, при издавањето под кирија и при продажбата.
На Стариот Континент сопствениците на недвижности се соочуваат со повеќе видови даноци кои ги следат од моментот кога ќе го потпишат купопродажниот договор, па сè до денот кога ќе го продадат имотот. Тоа важи без разлика дали недвижноста стои празна или носи приход од кирија.
Во Шпанија максималниот годишен данок на недвижности може да достигне 4,8 проценти во одредени општини, но се пресметува врз катастарската, а не врз пазарната вредност, па реалното даночно оптоварување најчесто е значително пониско.
Во Велика Британија годишниот данок за имот вреден околу 300.000 евра обично изнесува меѓу 2.000 и 3.000 евра, во зависност од вредносната категорија и локалната самоуправа.
Во Франција и Шпанија годишниот данок најчесто се движи меѓу 700 и 1.800 евра, при што се пресметува врз даночна вредност која обично е значително пониска од пазарната.
Во Кипар и Малта сопствениците не плаќаат годишен данок на недвижности, бидејќи овие земји немаат ваков вид данок. Во Бугарија годишниот данок на недвижности изнесува 0,45 проценти.
Данок на капитална добивка – што плаќате кога продавате недвижност
Кога недвижност се продава со добивка, висината на данокот значително варира од земја до земја, а често пресудно е колку долго сте биле сопственик на имотот.
Данска има едно од најстрогите оданочувања, каде добивката се оданочува со стапка до 52,07 проценти, откако ќе се додаде на вкупните приходи. При добивка од 250.000 евра, данокот може да достигне околу 130.000 евра.
На спротивниот крај е Малта, каде не се оданочува капиталната добивка, туку се применува фиксен данок од 12 проценти од продажната цена. Ако продавачот не е трговец со недвижности и имотот го продаде во рок од пет години, стапката се намалува на 5 проценти.
Во Германија не се плаќа данок на капитална добивка доколку сопственикот ја поседувал недвижноста повеќе од десет години. Ако ја продаде порано, се плаќа данок на доход, како и дополнителен солидарен данок.
Каде даноците на недвижности се најголеми?
Ако се земат предвид четирите главни вида даноци, Белгија е меѓу најскапите земји за купување, поседување и издавање недвижности под кирија. Единствено данокот на капитална добивка е понизок и се движи меѓу 16,5 и 33 проценти.
Најповолни се Кипар и Малта. Во Кипар нема данок на приход од кирија, а во Малта капиталната добивка не се оданочува. Дополнително, ниту една од овие земји нема годишен данок на недвижности, што ги прави едни од најповолните европски држави за сопствениците на имот.
Висината на даноците во голема мера зависи од земјата во која се купува недвижноста. Податоците на порталот Global Property Guide, кој ги анализира даноците во повеќе од 80 држави, покажуваат дека недвижностите се високо оданочени низ речиси цела Европа.
Постојат четири главни вида даноци: данок при купување недвижност, годишен данок на имот, данок на приход од кирија и данок на капитална добивка при продажба.
Не е лесно да се направи директна споредба бидејќи секоја држава има сопствени правила, различни даночни стапки и различна основица за пресметка.
Сепак, една земја се издвојува како една од најскапите според повеќето критериуми – Белгија.
Колкав данок се плаќа на приходите од кирија?
За оние што купуваат недвижност за издавање, данокот на приход од кирија често претставува најголем трошок.
Според анализата на „Global Property Guide“, пресметките се направени за сопственици кои не се резиденти и остваруваат месечна кирија од 1.500, 6.000 и 12.000 евра.
Кај месечен приход од 1.500 евра, Данска има највисока даночна стапка од 42,11 проценти, по што следуваат Холандија со 36 и Финска со 30 проценти. Во Бугарија данокот на приход од недвижности изнесува 10 проценти.
Во Кипар приход од 1.500 евра месечно не се оданочува, додека во Луксембург данокот изнесува само 2,94 проценти.
Кај месечна кирија од 12.000 евра, Белгија е на прво место со 47,27 проценти, пред Данска со 43,22 проценти, Германија и Грција со по 41 процент.
Во Италија данокот на приход од кирија е фиксни 21 процент без разлика на висината на киријата, во Португалија изнесува 28 проценти, а во Холандија 36 проценти.
Најголеми разлики има во земјите каде данокот на приход од кирија е поврзан со персоналниот данок на доход. Австрија е типичен пример – таму приходите од кирија се оданочуваат прогресивно, од нула проценти за приходи до 13.308 евра, па сè до 55 проценти за приходи над еден милион евра.
Колку чини купувањето недвижност?
Белгија повторно е меѓу земјите со највисоки давачки при купување недвижност.
Купувачите можат да платат данок до 12,5 проценти од купопродажната цена, што е нешто повеќе од максималните 12 проценти во Велика Британија, 10,4 проценти во Холандија и 10 проценти во Луксембург. Во Бугарија данокот изнесува 3 проценти.
Во Белгија висината на данокот зависи од регионот. При купување недвижност вредна 500.000 евра во Брисел или Валонија, данокот може да достигне 62.500 евра.
Брисел, сепак, ги ослободува првите 200.000 евра од данок за купувачи кои ги исполнуваат предвидените услови, со што данокот се намалува на околу 37.500 евра.
Во Валонија, одредени купувачи можат да платат намалена стапка од 3 проценти, а лицата кои ги исполнуваат условите за социјално домување се целосно ослободени од регистрациски данок. Фландрија има сопствени стапки и даночни олеснувања.
Најповолни се Естонија и Чешка, каде не се плаќа данок при купување недвижност.
Во Литванија данокот изнесува околу 0,4 проценти, односно околу 2.000 евра за недвижност вредна 500.000 евра.
Кои земји имаат највисок годишен данок на недвижности?
Дури и ако недвижноста е празна, во многу европски земји се плаќа годишен данок.
Начинот на пресметка се разликува – некаде се користи пазарната вредност, некаде катастарската или даночната проценка, која често е стара повеќе децении, додека во Велика Британија не се користат проценти, туку недвижностите се распределуваат во вредносни категории.
