Секојпат кога купувате леб, гориво, телевизор, мебел или плаќате услуга, дел од сумата што ја плаќате завршува во државниот буџет преку данокот на додадена вредност (ДДВ).
Бидејќи го плаќаме речиси секој ден, ретко се поставува прашањето – колку пари всушност се собираат од ДДВ?
Официјалните бројки покажуваат дека станува збор за износ што се мери во стотици милиони денари секој ден.
Над 18,7 милијарди денари за само три месеци
Според податоците на Управата за јавни приходи, во првиот квартал од 2026 година по основ на ДДВ се наплатени 18,77 милијарди денари, што е за околу 3,5% повеќе отколку во истиот период лани.
Кога оваа бројка ќе се подели на 90 дена, се добива интересна пресметка.
Во просек:
| Период | Наплата од ДДВ |
|---|---|
| За три месеци | 18,77 милијарди денари |
| За еден месец | околу 6,26 милијарди денари |
| За еден ден | околу 208,6 милиони денари |
| За еден час | околу 8,7 милиони денари |
Тоа значи дека во просек, секој час во буџетот се слеваат речиси девет милиони денари само по основ на ДДВ.
Од каде доаѓаат овие пари?
ДДВ не го плаќаат само компаниите. Всушност, најголемиот дел го плаќаат граѓаните секојпат кога купуваат производи и услуги.
Кога ќе купите храна, облека, мебел, бела техника, гориво, ресторанска услуга, хотелско сместување, дел од цената што ја плаќате завршува како приход во државниот буџет.
Токму затоа ДДВ е еден од најважните извори на приходи за државата.
За што се користат овие средства?
Парите собрани преку ДДВ не се користат за една конкретна намена. Тие се дел од вкупниот буџет, од кој се финансираат платите во јавниот сектор, здравството, образованието, инфраструктурните проекти, социјалните трансфери, безбедноста и одбраната.
Во Буџетот за 2026 година вкупните приходи се проектирани на околу 374,9 милијарди денари, при што даночните приходи имаат клучна улога во нивното полнење.
Што покажува растот на ДДВ?
Економистите обично ги следат приходите од ДДВ како индикатор за економската активност.
Кога граѓаните и компаниите повеќе купуваат, расте и наплатата на ДДВ.
Но растот може да биде последица и на повисоки цени, бидејќи кога производите поскапуваат, истата даночна стапка носи поголем приход во буџетот.
Затоа анализата на ДДВ секогаш се гледа заедно со инфлацијата, потрошувачката и економскиот раст.
Мал данок по производ, огромен ефект за буџетот
За еден купувач, ДДВ на поединечен производ можеби изгледа како мал износ.
Но кога милиони трансакции се собираат секој ден низ маркетите, бензинските пумпи, аптеките, рестораните и продавниците, резултатот е повеќе од 200 милиони денари дневно што се влеваат во државната каса.
Тоа е добар потсетник дека секоја фискална сметка не е само доказ за купување, туку и дел од механизмот преку кој се финансира функционирањето на државата.
С.Б.
