Постои ли бројка што покажува дали сте на добар пат кон финансиска сигурност? За некого тоа се 10.000 евра на штедна книшка, за друг сопствен стан или отплатен кредит. Но финансиските експерти велат дека постои едноставно правило кое може да помогне секој да процени дали заштедата се движи во вистинска насока.
Станува збор за правило што не поставува иста цел за сите, туку ја поврзува заштедата со висината на годишниот приход. Наместо фиксна сума, се користи однос меѓу приходите и акумулираните средства до одредена возраст. Вакви ориентири често ги користат финансиски институции и советници при долгорочно планирање на пензија, иако нагласуваат дека тие не се универзален стандард и зависат од индивидуалните околности.
Правилото е едноставно
Според овој пристап, препорачаната заштеда би изгледала вака:
| Возраст | Препорачана заштеда |
|---|---|
| До 30 години | Приближно една годишна плата |
| До 40 години | Околу три годишни плати |
| До 50 години | Околу шест годишни плати |
| До 60 години | Осум до десет годишни плати |
Целта не е секој да ги достигне овие бројки по секоја цена, туку постепено да се создава финансиска резерва што ќе овозможи поголема сигурност во подоцнежните години.
Како изгледа тоа во Македонија?
Според последните официјални податоци, просечната месечна нето-плата во Македонија изнесува 48.779 денари.
Тоа значи дека просечниот годишен нето-приход е околу 585.000 денари.
Ако ова правило се примени на тие приходи, пресметката изгледа вака:
| Возраст | Ориентациона заштеда |
|---|---|
| 30 години | околу 585.000 денари |
| 40 години | околу 1.755.000 денари |
| 50 години | околу 3.510.000 денари |
| 60 години | 4.680.000 – 5.850.000 денари |
Станува збор за ориентири, а не за задолжителни цели. Некој ќе достигне повеќе, некој помалку, а многумина ќе почнат да штедат подоцна во животот.
Дали тоа значи дека сте „во минус“ ако немате толку?
Дефинитивно не.
Финансиските советници предупредуваат дека овие бројки треба да се гледаат како долгорочна насока, а не како мерило за успех или неуспех.
Некој можеби нема голема заштеда, но има сопствен стан без кредит. Друг има успешен приватен бизнис. Трет инвестира во недвижности. Четврт има доброволен пензиски фонд.
Сите тие форми на имот и инвестиции придонесуваат за финансиската сигурност, дури и ако парите не се наоѓаат на банкарска сметка.
Зошто многумина не успеваат да заштедат?
Во Македонија најголемиот дел од семејниот буџет оди за основните животни трошоци.
Храната, сметките, кредитите, горивото и образованието на децата оставаат мал простор за редовно штедење.
Дополнително, неочекувани трошоци како поправка на автомобил, здравствени услуги или реновирање на домот често ја „јадат“ секоја заштеда што успеала да се создаде.
Затоа експертите советуваат да не се размислува за големи суми, туку за навика.
Малите чекори прават голема разлика
Ако едно лице издвојува 5.000 денари месечно, за една година ќе заштеди 60.000 денари.
За десет години, без да се пресметува евентуален принос од штедење или инвестирање, тоа се 600.000 денари.
Ако месечно се издвојуваат 10.000 денари, за истиот период заштедата достигнува 1,2 милиони денари.
Токму затоа финансиските советници велат дека поважно од висината на првата уплата е дисциплината средствата редовно да се издвојуваат.
Финансиската сигурност не почнува со голема плата
Многумина веруваат дека ќе почнат да штедат кога ќе почнат повеќе да заработуваат. Во пракса, тоа ретко се случува.
Со растот на приходите најчесто растат и трошоците – поголем стан, подобар автомобил, повеќе патувања и повисоки месечни обврски.
Затоа финансиските аналитичари сметаат дека навиката за штедење е поважна од самата висина на приходите.
На крајот, најважното прашање не е дали веќе сте ја достигнале препорачаната бројка за вашата возраст.
Поважно е дали секоја година сте поблиску до неа отколку претходната.
| Ако месечно штедите | За 10 години ќе имате* |
|---|---|
| 2.500 денари | 300.000 денари |
| 5.000 денари | 600.000 денари |
| 7.500 денари | 900.000 денари |
| 10.000 денари | 1.200.000 денари |
*Без пресметан принос од камата или инвестирање.
С.Б.
Колку треба да заработувате денес за да се сметате за средна класа во Македонија? – denar.mk



