Колку пари треба да има човек на банкарска сметка за да спие мирно? За едни тоа се 10.000 денари, за други неколку илјади евра. Но финансиските советници велат дека одговорот не зависи од фиксна сума, туку од начинот на живот и месечните трошоци на секое домаќинство.
Најчесто препорачуваното правило во личните финансии е едноставно, а тоа е дека секое семејство треба да има фонд за итни случаи во висина од три до шест месечни трошоци. Тој фонд не е наменет за одмор, нов автомобил или реновирање, туку за ситуации како губење работа, здравствени проблеми, голем дефект во домот или автомобилот и други непланирани настани.
Што значи тоа во пракса?
Да земеме пример на четиричлено семејство во Македонија.
Доколку месечните трошоци изнесуваат околу 100.000 денари, финансиските експерти би препорачале на располагање да имаат:
| Месечни трошоци | Препорачана резерва |
|---|---|
| 60.000 денари | 180.000 – 360.000 денари |
| 80.000 денари | 240.000 – 480.000 денари |
| 100.000 денари | 300.000 – 600.000 денари |
| 120.000 денари | 360.000 – 720.000 денари |
Со други зборови, семејство кое троши околу 100.000 денари месечно би требало да има резервен фонд од приближно 5.000 до 10.000 евра, во зависност од стабилноста на приходите и ризиците со кои се соочува.
Зошто е толку важна оваа резерва?
Истражувањата покажуваат дека најголем дел од финансиските проблеми не настануваат затоа што луѓето немаат приходи, туку затоа што немаат заштеда кога ќе се појави неочекуван трошок.
Расипан автомобил, дефект на покривот, скапа медицинска интервенција или ненадејно губење на работното место можат за само неколку недели целосно да го нарушат семејниот буџет.
Во такви ситуации, резервниот фонд овозможува семејството да ги покрие обврските без веднаш да посегне по кредит или задолжување.
Каде треба да се чуваат овие пари?
Финансиските советници препорачуваат средствата за итни случаи да бидат лесно достапни, но одвоени од секојдневната потрошувачка.
Тоа може да биде трансакциска сметка, штедна сметка со брз пристап до средствата или друг безбеден финансиски производ со низок ризик. Целта не е да се оствари висок принос, туку парите да бидат достапни тогаш кога навистина ќе бидат потребни.
Што ако не можете веднаш да заштедите толку?
Експертите советуваат резервниот фонд да се гради постепено.
Наместо да се поставува цел од неколку илјади евра, многу поважно е секој месец да се издвојува мал износ.
Ако секој месец се заштедуваат по 5.000 денари, за една година ќе се соберат 60.000 денари. За две години – 120.000 денари. Иако тоа не е доволно за целосна финансиска сигурност, претставува значајна заштита од најчестите неочекувани трошоци.
Финансиската сигурност не се мери само со висината на платата
Многумина веруваат дека висока плата автоматски значи финансиска стабилност. Во пракса, не е секогаш така.
Лице кое заработува 150.000 денари месечно, но ги троши сите приходи, може да биде во полоша финансиска позиција од некој што заработува 70.000 денари, а редовно штеди.
Затоа финансиската сигурност не зависи само од тоа колку заработуваме, туку и од тоа колку сме подготвени за моментите кога работите нема да одат според планот.
На крајот, можеби најважното правило не е колку пари имате денес на сметка, туку дали тие би биле доволни да го одржат вашиот животен стандард ако утре останете без приход неколку месеци.
С.Б.
