Со децении важеше правилото дека докторите, инженерите и адвокатите се најдобро платените професии. Денес, таа слика полека се менува. Иако овие професии и понатаму носат стабилни приходи и голем општествен углед, највисоките заработки сè почесто доаѓаат од сосема други дејности.
Во современата економија, висината на приходот сè помалку зависи од дипломата, а сè повеќе од тоа дали некој создава сопствен бизнис, работи на меѓународен пазар или нуди високо специјализирана услуга.
Според официјалните податоци, просечната нето-плата во Македонија е околу 48.000 денари, што значи дека просечен работник за една година заработува околу 576.000 денари. Во исто време, дел од претприемачите и сопствениците на успешни компании можат овој износ да го остварат за само еден месец преку добивка, дивиденда или приходи од повеќе извори.
Не станува збор само за директори на големи компании. Во последните години значително порасна бројот на луѓе кои работат за странски клиенти, извезуваат услуги или изградиле успешен приватен бизнис. Кај нив приходите често не зависат од фиксна плата, туку од бројот на проекти, договори и клиенти.
Интересно е што меѓу најпрофитабилните дејности денес не се само ИТ компаниите. Големи приходи остваруваат и сопственици на производствени фирми, извозници, финансиски консултанти, агенции за дигитален маркетинг, инвеститори во недвижности, приватни здравствени установи и специјализирани мајстори за индустриски системи, автоматизација, лифтови и климатизација.
Токму овие занимања покажуваат дека пазарот денес многу повеќе ја наградува експертизата отколку формалната титула.
Поради недостигот на квалификуван кадар, платите во одредени технички професии растат побрзо од просекот. Компаниите сè почесто се натпреваруваат за искусни CNC оператори, индустриски електричари, сервисери на автоматизирани производни линии, проект-менаџери и специјалисти за енергетски системи. Кај искусните професионалци во овие области месечните приходи можат да бидат значително повисоки од оние во дел од традиционално престижните професии, особено кога работат на големи приватни или меѓународни проекти.
Економистите велат дека најголемата промена во последните десет години е тоа што богатството сè поретко доаѓа исклучиво од плата. Сопствеништвото, инвестициите и можноста да се работи за глобален пазар денес имаат многу поголемо влијание врз висината на приходите отколку самото работно место.
Тоа не значи дека докторите или инженерите повеќе не се добро платени. Напротив, тие остануваат меѓу најценетите професии. Но кога станува збор за највисоките приходи, сликата е многу поширока отколку што била пред само една деценија.
Пазарот на трудот денес испраќа јасна порака – знаењето останува најважниот капитал, но најголемите приходи најчесто ги остваруваат оние што знаат како тоа знаење да го претворат во бизнис.
С.Б.
Прочитајте и:
Во Македонија има луѓе што заработуваат над 500.000 денари месечно – со што се занимаваат?
