Интерактивна мапа ги открива точните локации на рибата-зајак во Грција, предупредувајќи за опасностите што ги претставува овој инвазивен вид.
Објавена е интерактивна дигитална мапа на Google што го евидентира појавувањето и ширењето на лагоцефалус, познат и како риба-зајак, во грчките мориња.
Мапата ги прикажува областите каде што досега е идентификуван овој инвазивен и исклучително опасен вид, овозможувајќи им на граѓаните, рибарите и властите да го следат неговото понатамошно ширење.
Што е рибата-зајак?
Lagocephalus sceleratus е риба што природно живее во Индискиот и Тихиот океан. По 2003 година, се појави и во Средоземното Море, вклучувајќи го и Егејското Море, мигрирајќи од Црвеното Море преку Суецкиот канал.
Овој вид претставува сериозен ризик за здравјето на луѓето. Ако се консумира без претходно отстранување на деловите што го содржат отровниот тетродотоксин, може да предизвика респираторни нарушувања, циркулаторна инсуфициенција, мускулна парализа, па дури и смрт.
Лагоцефалусот е широко распространет во тропските води на Индискиот и Тихиот Океан, додека во последниве години брзо се прошири во западниот Медитеран. Присутен е по должината на бреговите на Израел, јужна Турција и Кипар.
Во Грција, за прв пат е забележан на југоистокот од земјата, првенствено околу Родос, Крит и Додеканезите. Денес е присутен речиси низ целото Егејско Море, како и во бројни делови од Јонското Море.
Во текот на 2026 година, неговото ширење во грчките води беше значително интензивирано. Според Хеленскиот центар за морски истражувања (HCMR), тоа е исклучително прилагодлив вид кој има многу малку природни предатори. Затоа, успешно ги потиснува автохтоните видови во борбата за храна и им предизвикува голема штета на професионалните рибари со уништување на рибарски мрежи и друга опрема.
На иницијатива на рибари од Родос, на 20 јуни 2026 година започна Првиот панхеленски отворен риболовен натпревар во лов на зајачка риба, со цел намалување на бројот на овој инвазивен вид. Натпреварот е предвиден да трае 70 дена.
Во исто време, Министерството за рурален развој и храна подготвува акционен план кој предвидува пилот-програма за целно ловење на зајачки риби од страна на професионални крајбрежни рибари, со финансиски стимулации за нивно учество.
Планот вклучува научно следење на ширењето на видот, систематско евидентирање на уловот, идентификација на областите каде што рибите се најконцентрирани, како и развој на процедури за безбедно управување со собраната биомаса. При развојот на планот се користи и искуството на Кипар, каде што веќе е имплементирана слична програма за контролиран риболов. Пилот-проектот ќе биде финансиран од Политиката за рибарство, аквакултура и море (PALYTH), а планот веќе е испратен до Европската комисија за одобрување.
Генералниот секретар за рурален развој и храна, Спирос Протопсалтис, изјави дека проблемот риба-зајак оди подалеку од рибарството, бидејќи претставува предизвик за зачувување на морскиот биодиверзитет и јавното здравје. Како што нагласи, неговото решавање бара научно заснован пристап и тесна соработка со рибарите.
Присутен е и во други делови од Медитеранот
Присуството на овој вид е регистрирано и во други делови од Медитеранот. Поранешните набљудувања датираат од 2013 година, кога беше регистрирана во водите околу островот Лампедуза во централниот Медитеран, потоа во 2015 година во близина на Малта и во водите во близина на Бечиќи во Црна Гора, во југоисточниот Јадран. Еден примерок беше уловен во текот на летото 2014 година во Грисан, Франција.
Рипката зајак во Црвеното Море живее на карпесто морски дно, од плитки крајбрежни области до длабочина од околу 250 метри.
Изгледа како пуферска риба, но има поиздолжено тело и симетрична опашка. Грбот му е сив или кафеав со потемни дамки, стомакот му е бел, додека карактеристична сребрена лента се протега по страните.
Возрасните примероци обично достигнуваат должина до 40 сантиметри, но максималната должина може да биде до 110 сантиметри, со тежина до седум килограми. Телото е без лушпи, а има четири големи заби во вилицата. Се храни со бентосни безрбетници, додека јајцата ги положува во морската средина.
Експертите предупредуваат дека поради неговата брза експанзија и високиот степен на прилагодливост, потребно е континуирано следење на популацијата на лагоцефалусот со цел ублажување на последиците врз морскиот екосистем, рибарството и безбедноста на луѓето.
