Шпицот на сезоната повторно го крена Охрид на врвот на домашната туристичка мапа, ама овојпат не само по гужвата, туку и по цените. Апартманите во најбараните делови од градот, особено во близина на езерото и центарот, достигнуваат и до 8.000 денари за ноќевање. За дел од туристите тоа е очекувано за јули и август. За други, веќе е премногу.
Во приватното сместување, како што велат издавачите, цените не се исти како пред неколку години. Дел од нив тврдат дека инвестирале во нов мебел, клима-уреди, подобри бањи, паркинг, интернет и дополнителни удобности. Велат дека трошоците се повисоки, а сезоната кратка.
„Не можеме цела година да одржуваме апартман, да плаќаме сметки, чистење и поправки, а во шпицот да издаваме по цени од пред десет години. Побарувачката е голема и цената ја диктира пазарот“, вели еден издавач на приватно сместување.
Но, на другата страна се туристите. Дел од домашните гости велат дека Охрид полека станува прескап за просечно македонско семејство. Особено ако се пресмета цел одмор, а не само ноќевање. Гориво, храна, паркинг, лежалки, кафе, ручек покрај езеро. Сè се собира.
„За четири ноќи треба да платиме колку за речиси цела недела во Грција. А таму барем знаеме дека сме на море“, велат туристи кои летово ги споредувале цените пред да резервираат сместување.
Токму споредбата со грчкото крајбрежје најмногу го боли домашниот туризам. За иста или слична сума, македонските туристи велат дека можат да најдат студио или апартман во некои грчки туристички места. Не секогаш во прва линија до плажа, не секогаш луксузно, ама доволно за семеен одмор. И тука веќе почнува дилемата: езеро дома или море надвор?
Економистите објаснуваат дека високата цена сама по себе не е проблем ако ја следи соодветна услуга. Проблемот настанува кога туристот има чувство дека плаќа повеќе отколку што добива.
„Цената може да биде висока, но мора да има оправдување. Ако апартманот чини 6.000 или 8.000 денари, гостинот очекува чистота, функционална опрема, паркинг, добра локација и професионален однос. Ако тоа го нема, тогаш не зборуваме за пазарна цена, туку за краткорочно искористување на сезоната“, велат економисти.
Познавачите на туристичкиот пазар додаваат дека Охрид има силен бренд, но и дека брендот не е доволен ако туристот почне да чувствува дека е „заробен“ во високите цени. Според нив, домашниот турист е чувствителен на разлика од 1.000 или 2.000 денари дневно, особено кога патува со семејство.
И издавачите имаат своја математика. Велат дека најсилниот период трае неколку недели и дека токму тогаш мора да заработат за да ги покријат вложувањата. Дел од нив посочуваат дека надвор од шпицот цените се далеку пониски, но тогаш побарувачката е послаба. Во јули и август, пак, телефонот не престанува да ѕвони.
„Кога има гости, нормално е цената да расте. Ако нема интерес, цената паѓа. Тоа е исто како во секој друг бизнис“, велат издавачи.
Сепак, прашањето е колку долго може да трае таквата логика. Ако домашните туристи сè почесто ја избираат Грција, Охрид ризикува да остане зависен од краток бран гости во шпицот, наместо да гради подолга и постабилна сезона.
Охрид и ова лето ќе биде полн. Тоа не е спорно. Ќе има гужви, полни шеталишта, преполни плажи и тешко место за паркинг. Но, зад летната слика останува една поинаква сметка. Колку може да плати гостинот, што добива за тие пари и дали следното лето повторно ќе се врати.
Б.З.М.
