Необична сцена снимија истражувачите во Трстскиот Залив, голема група критично загрозени клунести морски гулаби собрани во близина на фарма за школки.
Но, почетното задоволство од откритието наскоро беше заменето со загриженост за штетата што животните им ја нанесуваат на одгледувачите, објави Дневник.хр.
Истражувачите на организацијата „Шорлајн“ во последните денови снимија сцени од Трстскиот Залив кои изгледаат како кадри од документарен филм. Снимките се направени на големи фарми за школки, лоцирани во рамките на биосферниот резерват на УНЕСКО, област што се издвојува како пример за коегзистенцијата на човекот и природата.
Експертите што ја проучуваат заштитената морска област Мирамара успеаја да ја снимат најголемата група многу ретки клунести морски гулаби (Aetomylaeus bovinus), кои се хранат со школки.
На снимката, десетици клунови морски гулаби излегуваат од длабочините, се приближуваат до фармата за школки и почнуваат да се хранат, целосно игнорирајќи ги истражувачите што ги снимаат.
Нуркачите и одгледувачите на школки постојано пријавуваат дека виделе клунести морски гулаби како се хранат со потопени линии од школки во текот на изминатите две години. Сепак, толку голем број единки каков што е регистриран во последните денови никогаш порано не е виден.
Поради бројот на животни, при што некои групи помеѓу Грљан и Криж бројат до 50 единки, ова е сосема невообичаена појава, не само за Трстскиот Залив, туку и за целото Јадранско Море и Медитеранот.
Штета за одгледувачите на школки
Клунестите морски гулаби се заштитени со меѓународни прописи поради опасностите што им се закануваат поради интензивниот риболов и уништувањето на природните живеалишта. Затоа истражувачите од Мирамаре реагираа веднаш откако добија информации за голем број собрани животни од одгледувачите на школки, со кои резерватот соработува со години.
Прво, тие го испитаа брегот со дрон за да ги утврдат областите каде што се собираат клунестите морски гулаби. После тоа, тие стигнаа до локацијата со брод и нуркаа за внимателно да следат што се случува меѓу потопените јажиња на кои се одгледуваат школки.
Со оглед на тоа што одгледувачите на школки трпат економска штета, имено, тие веќе се соочуваат со празни јажиња кои се делумно или речиси целосно уништени од раџи и морски желки, потребно е да се најде начин да се намали конфликтот помеѓу производствените интереси и заштитата на загрозените видови на кои им се заканува исчезнување во Медитеранот.
Затоа, истражувачите побараа од регионот Фриули Венеција Џулија да формира работна група во која ќе бидат вклучени секторите одговорни за биодиверзитетот, ловот и риболовот, претставници на одгледувачи и претставници на морското заштитено подрачје Мирамаре. Таа институција со години ги следи фармите за школки долж брегот на Трст, како дел од својата улога како координатор на биосферниот резерват.
Целта на состанокот, како што објаснија, е „соодветно да се дефинира феноменот, да се воспостави систематски мониторинг, да се утврдат мерки за управување што ќе бидат компатибилни и со заштитата на видот и со економската одржливост на активноста и да се спречи употребата на несоодветни или потенцијално штетни практики, особено во случај на евентуално понатамошно ширење на феноменот во летните месеци“.
Намерата, додадоа тие, е да се формира стручно-научна група што ќе може брзо да реагира и да ги земе предвид зачувувањето на природата и интересите на одгледувачите на школки при решавање на проблемите, објави морското заштитено подрачје Мирамара.
Интересни детали за клунстиот морски гулаб
Клунестиот морски гулаб е еден од најголемите видови раџи што живеат во Средоземното Море. Се разликува од другите раџи во Трстскиот Залив по својот карактеристични шарени точки на телото и издолжена муцка што личи на клун од патка. Како и другите видови раџи, има долга и тенка опашка, но генерално нема отровна боцка карактеристична за некои од неговите роднини.
Неговите силни забни плочи му овозможуваат да ги крши лушпите на школките и раковите со кои се храни. Обично наоѓа храна на песочното морско дно, но очигледно користи и фарми за школки, каде што школките и другите мекотели се прицврстени на вертикално јаже.
Сè уште се знае многу малку за исхраната и репродукцијата на овој вид. Токму затоа видувањето во близина на Трст е од големо научно и конзервациско значење. Истражувачите веруваат дека е потребно да се започне со подетално истражување и систематско следење за да се утврди дали големите собирања во последните недели се поврзани и со репродукција, а не само со хранење.
Ваквите истражувања би можеле да потврдат дека Трстскиот Залив и северниот Јадран, како и за некои други риби, се важни области за репродукција и развој на млади единки од овој загрозен вид.
Клунестиот морски гулаб моментално има статус на критично загрозен вид ража во светот. Неговата популација значително се намали во последните години поради прекумерен лов, а истиот статус е потврден и за Јадранското Море, изјави Националниот институт за биологија.
Видот е на Црвената листа на Меѓународната унија за зачувување на природата (IUCN), а на ниво на Медитеранот е заштитен со конвенцијата.
