Сè почнува со убава фотографија. Балкон со поглед кон море, чиста соба, клима, паркинг, „само уште два слободни термини“ и цена што изгледа подобра од сè што сте виделе досега. А потоа доаѓа пораката: „Пратете капар веднаш, има многу заинтересирани“. Тука многу луѓе брзаат. И тука најчесто почнува проблемот.
Со почетокот на сезоната, се зголемува и потрагата по сместување преку интернет. Граѓаните бараат апартмани на социјални мрежи, групи, огласи и платформи за издавање. Дел од понудите се реални и чесни, но дел се мамка. Добро спакувана, со убави фотографии и убедлива комуникација.
Експерти за потрошувачки права предупредуваат дека најголем ризик има кога сместувањето се договара директно преку пораки, без официјална платформа, без договор и без трага за сопственикот.
„Кога некој инсистира парите да се испратат веднаш, без јасни податоци, без адреса, без потврда и без можност за проверка, тоа е првиот аларм. Не е секоја добра цена измама, но секоја измама најчесто почнува со добра цена“, велат познавачи на пазарот.
Најчестата шема е едноставна. Се објавува оглас со фотографии од апартман што изгледа одлично. Некогаш тие фотографии се украдени од вистински објекти, некогаш од странски сајтови, а некогаш се обработени за да изгледаат попривлечно. „Сопственикот“ е љубезен, одговара брзо, праќа локација, понекогаш и лажна лична карта или лажна потврда. Бара капар. По уплатата, исчезнува.
Или уште полошо, семејството пристигнува на адреса и таму нема ништо. Ниту апартман, ниту сопственик, ниту телефон што ѕвони.
Економистите велат дека притисокот од високите цени дополнително ги турка граѓаните да ризикуваат. Летувањата поскапеа, хотелите се скапи, приватното сместување често е единствена опција за просечно семејство. Кога некој ќе види апартман за 40 евра, а сите слични се по 70 или 80, првата реакција е да се резервира веднаш.
„Тука работи психологијата на недостиг. На луѓето им се кажува дека има уште еден термин, дека некој друг чека, дека цената важи само денес. Тоа не е случајно. Така се носат брзи одлуки“, објаснуваат економистите.
Познавачите советуваат прво да се провери дали објектот навистина постои. Адресата може да се внесе на мапа, фотографиите да се пребараат преку интернет, а името на апартманот или сопственикот да се провери во повеќе групи и коментари. Ако има само еден оглас, нов профил, без рецензии и со премногу добра цена, треба да се застане. Не да се брза.
Посебно внимание треба да има кога се бара уплата на сметка на физичко лице, преку брз трансфер или на начин што не остава јасна заштита за купувачот. Капарот сам по себе не е спорен, но треба да има писмена потврда, јасни податоци за сместувањето, датум, цена, услови за откажување и контакт што може да се провери.
„Не праќајте пари само затоа што некој ви испратил убави фотографии. Барајте видео од објектот, точна локација, претходни гости, рецензии и потврда за резервација. Ако човекот одбива да даде основни информации, тоа е доволен знак“, велат експерти за онлајн трговија.
Најсигурни се резервациите преку проверени платформи, каде што има систем за оцени, коментари и можност за жалба. Но и таму не треба да се гледа само цената. Треба да се читаат рецензии, особено поновите, да се провери дали фотографиите се реални и дали описот одговара на она што се нуди.
На крајот, најевтиниот апартман може да стане најскап. Не само поради изгубениот капар, туку и поради расипан одмор, нервози на граница, деца што чекаат во автомобил и потрага по ново сместување во последен момент.
Затоа, пред да се притисне „испрати“, вреди уште една проверка. Две минути повеќе на интернет може да спасат цел одмор.
Б.З.М.
