Додека екстремен топлотен бран се шири низ Западна и Централна Европа, најновите податоци од Светската здравствена организација (СЗО) прикажуваат застрашувачка слика за природната катастрофа што го зафати Стариот континент. Генералниот директор на СЗО, Тедрос Аданом Гебрејесус, предупреди дека екстремната топлина, со температури над 40 степени Целзиусови во многу области, досега одзела повеќе од 1.300 животи.
Научниците се едногласни во својата проценка дека овој топлотен бран, кој започна на 20 јуни, е еден од најтешките досега регистрирани во Европа. Екстремните временски услови не само што ги загрозуваат човечките животи, туку предизвикаа и сериозни прекини во производството на енергија, уништија делови од клучната инфраструктура и ги доведоа здравствените системи до точка на пропаѓање.
Европа како фокусна точка на глобалното затоплување
„Европа е континентот што најбрзо се затоплува на планетата, со брзина што е двојно поголема од глобалниот просек“, рече Гебрејесус во својата објава на платформата X. Според него, во моментов околу 150 милиони луѓе живеат во услови на екстремна топлина. Стотици веќе ги загубија животите, училиштата се принудени да се затворат, а електричните мрежи низ целиот континент се нестабилни под невиден притисок.
Експертите нагласуваат дека климатските промени и глобалното затоплување ги трансформираа феномените што некогаш се случуваа „еднаш во генерација“ во речиси секојдневна, годишна појава. Иако предупредувањата на научниците се присутни со години, се чини дека Европа не беше подготвена за такво драматично сценарио.
Црни рекорди во Германија и Чешка
Изминатата недела и викенд донесоа соборување на бројни температурни рекорди. Германија забележа апсолутен историски максимум од 41,7 степени Целзиусови во Кохен во Бранденбург, веднаш на границата со Полска. Слична е ситуацијата и во Чешка, каде што беа измерени неверојатни 41,1 степени во Доксани, северно од Прага.
Овие температури не останаа без последици врз секојдневниот живот. Во Германија, железничкиот сообраќај е драстично намален на клучните линии во покраината Северна Рајна-Вестфалија, додека трамвајскиот сообраќај е целосно суспендиран во Лајпциг. Според извештаите на локалните медиуми, граѓаните се буквално затворени во своите домови, не се осмелуваат да излезат надвор пред зајдисонце.
Франција: Трагичен биланс на состојба и импровизирана заштита
Ситуацијата е можеби најлоша во Франција, која пријави смрт на повеќе од 1.000 луѓе поради директни или индиректни ефекти од топлината. Француските власти предупредуваат дека оваа трагична бројка ќе се зголеми како што пристигнуваат податоците од домовите за стари лица и приватните резиденции.
Во Париз, град кој не е изграден за вакви температурни екстреми, граѓаните прибегнаа кон очајни мерки. Поради недостаток на климатизација, многу Парижани ставија заштитни фолии за прозорците на автомобилите на прозорците од своите станови за да ги рефлектираат директните зраци на сонцето. Француската служба за јавно здравје нагласува дека жртвите се претежно постари лица, а министерката за здравство Стефани Рист предупреди дека ефектите од топлотен удар може да се почувствуваат до десет дена откако температурите ќе почнат да паѓаат.
Посебно внимание на јавноста привлече видео од Франција кое стана вирално на социјалните мрежи. На неа се гледаат толпи луѓе како брзаат во продавница за технологија во моментот кога ќе се отворат вратите, очајно обидувајќи се да дојдат до вентилатори и мобилни клима уреди. Сцените на туркање и борба за уреди за ладење станаа симбол на беспомошноста на граѓаните во лицето на невидените елементи.
Италија: Суша, поплави и исчезнати лица
Италија се соочува со свои проблеми. Протокот на реката По се намали толку многу што морската вода навлезе дури 18 километри во внатрешноста, што претставува директна закана за земјоделството и заштитените мочуришта во делтата на реката. Додека некои делови од земјата се изгорени, во други избувнаа разорни бури, што го отежнува снабдувањето со електрична енергија.
Трагични вести доаѓаат и од италијанските езера. Беа регистрирани голем број давења на луѓе кои бараа освежување во водата. Меѓу исчезнатите е и сопругот на министерката Евгенија Рочела, која исчезна во саботата додека пливаше во езерото Вико, недалеку од Рим. Спасувачките екипи сè уште го бараат додека Италија се бори со топлината и последиците од ненадејните бури што оставија илјадници домови во темница.
„Тивок убиец“ во несоодветни објекти
Д-р Тедрос Аданом Гебрејесус го нарече топлотниот стрес „тивок убиец“. Тој посочи на клучниот проблем на европската инфраструктура: „Европските куќи, работни места и училишта не се дизајнирани за овие температури“. СЗО проценува дека околу 500.000 луѓе ширум светот умираат годишно од причини поврзани со топлината, а голем број од овие смртни случаи можеле да бидат спречени доколку навреме биле преземени соодветни мерки за заштита и адаптации на зградите.
