Станот може да стои на оглас со месеци, а да не заѕвони ниту еден сериозен купувач. Може и да се продаде за две недели. Разликата не е секогаш во квадратите, локацијата или катот. Често е во тоа како е подготвен, како е претставен и, најважно, по која цена е пуштен на пазарот.
На пазарот на недвижности има едно непишано правило: првиот впечаток продава. Купувачот најчесто одлучува уште на фотографиите дали воопшто ќе дојде да го види станот. Ако на огласот има темни слики, расфрлани соби, затворени ролетни и нејасен опис, шансите паѓаат уште пред првиот телефонски повик.
„Луѓето не купуваат само 60 квадрати. Купуваат чувство дека таму можат веднаш да влезат и да живеат“, велат познавачи на пазарот на недвижности.
Првиот чекор е едноставен, но многумина го прескокнуваат. Станот мора да се среди пред фотографирање и пред разгледување. Не мора да се реновира од темел. Но, чисти прозорци, празна маса, наместен кревет, отстранети лични работи, поправена рачка, заменета сијалица, прават огромна разлика.
Купувачот сака да си го замисли својот живот таму. Тешко му оди ако на секој ѕид гледа туѓи фотографии, преполни полици и стари кутии во аголот.
Експерти за недвижности велат дека најбрзо се продаваат станови кои изгледаат уредно, светло и „лесно за вселување“. Тоа не значи дека треба да се крие реалната состојба. Напротив. Пукната плочка, стар паркет или бања за реновирање не треба да се маскираат со приказни. Купувачот ќе ги види. Подобро е да се каже отворено, отколку да се создаде недоверба уште при првата средба.
Втората работа е цената. Тука најчесто се губи време. Сопствениците гледаат огласи и ја земаат највисоката цена како своја почетна точка. Но, огласена цена не е исто што и продадена цена. Едно е што некој бара, друго е што некој навистина платил.
„Ако станот е прескап уште на старт, тој брзо станува стар оглас. Купувачите го гледаат со недели и почнуваат да мислат дека нешто не е во ред“, велат економисти кои го следат пазарот.
Подобро е цената да биде реална од првиот ден, отколку по три месеци да се намалува во паника. Реална цена не значи евтина цена. Значи цена според локација, состојба, кат, зграда, лифт, паркинг, греење и побарувачка во тој дел од градот.
Фотографиите се посебна приказна. Не треба професионално студио, но треба светло, ред и нормален агол. Се фотографира дење, со подигнати ролетни. Не се слика само агол од троседот или половина кујна. Купувачот сака да разбере распоред. Дневна, спална, кујна, бања, ходник, тераса, поглед од прозорец ако вреди да се покаже. Ако зградата е уредна, и тоа може да биде плус.
Описот на огласот треба да биде јасен. Колку квадрати, кој кат, дали има лифт, какво е греењето, дали има подрум, паркинг, тераса, година на градба, дали станот е вселив веднаш. Без претерување. „Луксузен“, „уникатен“, „итна продажба“, „идеален за секого“ се зборови што повеќе заморуваат отколку што продаваат.
Има уште една работа што знае да ја забрза продажбата: документите. Имотен лист, чиста сопственост, без хипотеки или со јасно објаснување ако постои кредит, платени сметки, средена документација. Кога купувачот ќе види дека нема правни компликации, полесно носи одлука.
„Најсериозните купувачи не сакаат драма. Сакаат да знаат што купуваат, од кого купуваат и дали можат без проблем да завршат работа кај нотар“, велат агенти за недвижности.
При разгледување, сопственикот треба да остави простор. Да одговори на прашања, но да не го гуши купувачот со објаснувања за секоја фиока. Не мора да се раскажува целата семејна историја на станот. Доволно е мирно, точно и чесно.
На крај, станот не се продава само со оглас. Се продава со доверба. Со реална цена. Со уреден простор. Со добри фотографии. Со чисти документи. И со малку чувство кога треба да се преговара, а кога не.
Некогаш разликата меѓу „го продавам со месеци“ и „се јави сериозен купувач“ е само во тоа што станот конечно изгледа како дом, а не како магацин со квадратура.
Б.З.М.
