Климата дома не е проблем. Проблем е кога ја пуштаме како да сакаме за десет минути да ја претвориме дневната соба во ладилник. Надвор 36 степени, внатре некој ја мести на 18, ги отвора вратите, оди од соба во соба, па на крај се чуди зошто сметката за струја скокнала како летна температура во јули.
Сцената е позната. Се враќате од работа, влегувате во станот, воздухот тежок, прозорците загреани, ѕидовите „дишат“ топлина. Првата реакција е далечинското. Климата се пушта на најниска температура, вентилаторот на максимум и почнува трката. Се чека студ. Веднаш. А клима уредот работи под полн напор, троши повеќе, се заморува побрзо и не прави чудо.
Сервисерите со години повторуваат исто. Климата не треба да се користи како копче за спас во последен момент, туку како уред што одржува температура. Разликата е голема.
„Најголемата грешка е кога луѓето ја пуштаат климата на 18 степени мислејќи дека така побрзо ќе се разлади просторот. Уредот нема побрзо да лади затоа што сте избрале пониска бројка. Само ќе работи подолго и посилно“, велат сервисери.
Според нив, најразумно е климата да се постави на околу 24 до 26 степени. Не звучи драматично, ама телото ја чувствува разликата. Ако надвор е пекол, внатре 25 степени веќе е олеснување. Не треба станот да личи на фрижидер, ниту човек да бара дуксер среде август.
Тука доаѓа и здравствениот дел. Лекарите често предупредуваат дека големата температурна разлика не му годи на организмот. Од жешка улица директно во просторија разладена на 18 степени, па повторно назад на сонце. Глава боли, грло гребе, нос тече. И потоа климата е виновна. Не баш.
„Климата сама по себе не е непријател. Неправилната употреба е проблемот. Воздухот не смее директно да дува во човекот, особено не во врат, грб или во лице“, објаснуваат здравствени работници.
Една од најчестите грешки е и валканиот филтер. Луѓето го чистат автомобилот, телефонот, кујната, ама климата ја забораваат со месеци. Прашина, влакна, влага, непријатен мирис. Сето тоа поминува низ воздухот што го дишеме. Филтрите треба редовно да се чистат, а уредот да се сервисира пред сезоната. Не кога ќе почне да капе вода по ѕидот или да дува како стар вентилатор.
Економистите, пак, гледаат друга страна од приказната. Струјата не простува навики. Ако климата работи цел ден на ниска температура, со отворени врати и прозорци, сметката ќе го покаже тоа.
„Домаќинствата често мислат дека штедат ако ја гасат и палат климата на секои половина час. Кај некои уреди тоа може да значи поголема потрошувачка, затоа што машината постојано стартува одново и работи под поголемо оптоварување“, велат економисти што ги следат трошоците за домаќинствата.
Практично, најдобро е просторот да се разлади постепено. Завесите да бидат спуштени кога сонцето директно удира во прозорците. Вратите кон простории што не се користат да се затворат. Прозорците да не стојат отворени додека климата работи. Просто е, ама ретко кој го прави доследно.
Има уште една финта што многумина ја забораваат. Не секогаш треба ладење на максимум. Понекогаш режимот за одвлажнување прави поголема разлика од агресивното ладење. Кога воздухот е тежок и влажен, просторот се чувствува потопол отколку што навистина е. Ако се намали влагата, дишењето станува полесно, а климата не мора да се мачи.
И вентилаторот има улога. Ако воздухот добро циркулира, просторијата побрзо станува пријатна. Но ако студениот воздух дува директно во кревет, трпезариска маса или работно место, тоа е рецепт за вкочанет врат. Малку внимание со насоката на перките може да реши половина од проблемите.
Климата не е луксуз само за „разладување“. Таа е уред што бара ред, чистење и малку памет. Ако се користи правилно, може да го направи летото подносливо без да ја претвори сметката за струја во шок. Ако се користи погрешно, ќе дува, ќе троши, ќе капе, ќе мириса. И пак ќе биде жешко.
На крај, најдобриот совет е најобичен: не ја терајте климата да војува со летото. Нека работи мирно, на разумна температура, со чист филтер и затворени прозорци. Така и домот ќе биде поладен, и сметката полесна. А и грлото ќе ви биде благодарно.
Б.З.М.
