Моторите во зима најчесто молчат. Стојат под церада, во гаража, во двор, на паркинг, со извадена батерија и со сопственик што само повремено ќе ги запали колку да „фатат душа“. А регистрацијата тече. И осигурувањето. И трошокот. Токму затоа дел од моторџиите повторно ја отвораат темата за таканаречени периодични регистрации, односно можност мотоциклите и скутерите да се регистрираат на шест месеци, наместо задолжително за цела година.
Барањето е едноставно и, како што велат тие, сосема логично. Моторот не е автомобил. Не се вози секој ден, не се користи цела година и за многумина не е основно превозно средство, туку сезонско возило. Најмногу се вози од пролет до есен. Кога ќе почнат студот, дождовите, мразот и солта по улиците, најголем дел од моторите исчезнуваат од сообраќајот.
„Не бараме подарок од државата. Бараме да плаќаме за периодот кога реално го користиме моторот“, велат моторџии кои ја поддржуваат идејата.
Според нив, сегашниот систем ги става во ист кош сите возила, иако начинот на користење не е ист. Автомобилот се вози во јануари, февруари, ноември. Моторот, освен кај најупорните, тогаш стои. И тука, според нив, почнува проблемот.
Трошоците за регистрација не се мали, особено ако се земе предвид дека голем број сопственици имаат мотори со поголема кубикажа, а дел од нив веќе плаќаат и други давачки поврзани со автомобилите што ги користат секојдневно. За некој што моторот го вози само викенд, во топлите месеци, годишната регистрација изгледа како непотребно голем товар.
Познавачите на сообраќајните политики велат дека идејата не е без основа, но дека мора внимателно да се постави за да не се направи хаос во системот.
„Ако се воведе регистрација на шест месеци, мора јасно да се знае кога возилото смее да учествува во сообраќај, како ќе се контролира тоа и што се случува ако некој со сезонска регистрација го вози моторот надвор од дозволениот период“, објаснуваат експерти.
Тие сметаат дека моделот може да функционира, но само ако се врзе со електронска евиденција, јасни правила и казни за злоупотреба. Во спротивно, велат, ќе се отвори простор некои да платат шест месеци, а да возат цела година.
Економистите, пак, ја гледаат темата од друг агол. Според нив, периодичната регистрација може да биде фер решение за граѓаните, но државата и осигурителниот сектор би морале да пресметаат што значи тоа за приходите.
„Ако моторите реално се користат сезонски, тогаш има логика и трошокот да биде сезонски. Но, не смее да се направи модел во кој цената за шест месеци ќе биде речиси иста како за цела година. Тогаш мерката ќе биде само шминка“, велат економистите.
Моторџиите токму од тоа стравуваат. Да се прифати идејата на хартија, а во пракса да нема вистинско олеснување. Тие бараат регистрацијата за шест месеци да биде реално поевтина, а не симболично намалена.
„Ако плаќаме половина период, нормално е и трошокот да биде значително помал. Не мора буквално половина, ама мора да се почувствува“, велат сопственици на мотори.
Во разговорите меѓу моторџиите често се споменува и безбедноста. Некои сметаат дека сезонската регистрација може да донесе и поголема дисциплина. Моторите ќе бидат активни во период кога условите за возење се подобри, а помалку ќе ги има на улица во месеците кога ризикот е поголем поради влага, мраз и слаба видливост.
Но има и спротивни мислења. Дел од познавачите предупредуваат дека не треба да се создаде впечаток дека моторот е „летна играчка“. Има луѓе што го користат како превозно средство, особено за кратки градски релации. За нив годишната регистрација мора да остане опција.
Затоа најчесто се предлага изборен модел. Кој сака цела година, нека регистрира цела година. Кој вози сезонски, нека добие можност за шест месеци. Просто.
Останува прашањето дали институциите ќе покажат слух за ова барање или темата ќе остане уште една од оние што се вртат по социјални мрежи секоја пролет, токму кога моторите повторно излегуваат на улица.
А моторџиите веќе ја имаат својата сметка. Шест месеци возење. Шест месеци плаќање. За нив, велат, тоа не е привилегија. Тоа е само фер однос кон луѓе што половина година моторот не го ни поместуваат од место.
Б.З.М.
