За многу семејства во Македонија, парите од странство се месечна помош што стигнува во вистински час. За сметки, за лекови, за школарина, за кредит, за некоја поправка дома. Но, сѐ почесто се поставува истото прашање: како да се испратат парите најевтино, без половина ден чекање, без скриени трошоци и без непријатно изненадување кога примачот ќе види колку навистина легнало на сметка.
Економистите велат дека најевтината опција веќе не мора да биде класичната исплата на шалтер, ниту брзите трансфери преку агенции, кои со години беа прв избор за нашинците во Германија, Швајцарија, Австрија, Италија или Словенија.
„Луѓето најчесто гледаат колку е провизијата, ама тоа не е целата сметка. Треба да се гледа курсот, трошокот за прием, рокот на пристигнување и дали има дополнителна наплата од банката“, објаснуваат економистите.
Токму тука многумина грешат. Гледаат реклама дека трансферот е „без провизија“, а потоа парите се менуваат по понеповолен курс. На крај, испраќачот мисли дека поминал евтино, а примачот добива помалку. Разликата не секогаш се гледа веднаш. Но, ако некој секој месец праќа по 300 или 500 евра, за една година тоа може да бидат сериозни пари.
Познавачите на банкарскиот сектор велат дека за трансфери во евра, особено од земји што се дел од европскиот платежен простор, најдобро е прво да се провери можноста за банкарски трансфер преку СЕПА. Тоа важи особено ако парите треба да легнат на сметка, а не да се подигнат во готовина.
„Ако испраќачот има сметка во европска банка, а примачот во Македонија има девизна сметка, СЕПА трансферот често може да биде најрационално решение. Не е секогаш најбрз во секоја банка, но во многу случаи е далеку поевтин од старите кореспондентни трансфери“, велат банкарски познавачи.
Во пракса, тоа значи дека семејството што редовно прима пари од странство треба да направи една едноставна проверка: колку чини трансферот преку банка, колку преку апликација, а колку преку агенција за брз трансфер. Не од око, туку со конкретен износ. На пример, 500 евра. Тогаш најлесно се гледа кој навистина е најевтин.
Апликациите за испраќање пари исто така стануваат сѐ посилен конкурент. Тие се брзи, прегледни и често имаат подобар курс од класичните оператори. Но, експертите предупредуваат дека и тука треба да се внимава.
„Не секоја апликација е погодна за секоја земја. Пред да се испратат пари, треба да се провери дали примачот може лесно да ги повлече средствата, дали има трошок за префрлање на банкарска сметка и кој курс се применува во моментот на трансакцијата“, велат финансиски советници.
За луѓето што сакаат парите да стигнат веднаш и да се подигнат во готовина, агенциите за брз трансфер остануваат практични. Особено кога примачот нема сметка или му требаат пари истиот ден. Но, таа удобност обично има цена. Побрзо, ама поскапо. Така најчесто оди.
Економистите советуваат да не се праќаат мали суми повеќе пати месечно, ако тоа не е неопходно. Подобро е една поголема уплата отколку три помали, бидејќи кај многу услуги има фиксен трошок по трансакција. На 50 евра провизијата боли многу повеќе отколку на 500 евра.
Најлоша варијанта, велат познавачите, е праќање пари преку непроверени луѓе, автобуси, возачи или познаници што „и онака доаѓаат за Македонија“. Тоа можеби изгледа најевтино, но носи ризик. Нема потврда, нема заштита, нема кому да се пожалите ако нешто тргне наопаку.
„Најевтино не значи секогаш најбезбедно. Парите треба да одат преку трага што може да се докаже. Особено ако станува збор за редовни дознаки“, велат економисти.
Затоа правилото е едноставно. За евра од Европа, прво проверете СЕПА трансфер преку банка. За брзина, споредете апликации и оператори. За готовина истиот ден, агенциите се решение, но со повисок трошок. И секогаш гледајте ја крајната сума што ќе ја добие човекот во Македонија.
Б.З.М.
