Дигиталното евро би можело да биде лансирано до 2029 година, зајакнувајќи ја автономијата на Европа во плаќањата и намалувајќи ја доминацијата на доларот.
Се очекува дигиталната валута да биде лансирана до 2029 година, како дел од напорите за зајакнување на европската автономија на плаќањата и намалување на доминацијата на американскиот долар.
Комитетот за економски и монетарни прашања на Европскиот парламент го одобри долгоочекуваното дигитално евро во вторник, бидејќи ЕУ се стреми да ја намали својата зависност од системите за плаќање контролирани од САД.
Според податоците од Европската централна банка (ЕЦБ), американските гиганти за плаќање Visa и Mastercard учествуваат со 61% од плаќањата со картички во Еврозоната и речиси сите прекугранични трансакции со картички.
Дебатата за финансискиот суверенитет на Европа доби на интензитет поради растечките геополитички тензии и загриженоста за зависноста на блокот од инфраструктурата за плаќање.
Дигиталното евро е една од мерките предложени за зајакнување на стратешката автономија на Европа. Тоа би бил дигитален облик на пари од централната банка, издаден и поддржан од ЕЦБ, дизајниран да ги надополни готовината и постојните банкарски услуги, а не да ги замени.
Според предлогот, потрошувачите би можеле да чуваат дигитални евра во наменски паричник, со ограничување на износот што сè уште не е утврдено.
Системот би поддржувал и онлајн и офлајн плаќања и е дизајниран да понуди високо ниво на приватност, при што ЕЦБ нема да може директно да ги идентификува корисниците врз основа на нивните детали за плаќање.
ЕЦБ би ја обезбедила основната инфраструктура, додека комерцијалните банки и давателите на услуги за плаќање би им понудиле дигитални евра на клиентите. Се очекува финансиските институции да бидат компензирани за нивното учество во овој систем, додека трговците ќе плаќаат надоместоци кои се очекува да бидат пониски од оние поврзани со тековните трансакции со картички.
Како треба да се структурира таа компензација останува едно од најспорните прашања пред преговорите со земјите-членки на ЕУ, според три извори запознаени со дискусиите.
„Го поздравуваме тоа што Комитетот за економски и монетарни прашања (ECON) на Европскиот парламент го усогласи својот став за пакетот за единствена валута, кој ќе го заштити готовинското евро како законско средство за плаќање, а во исто време ќе го обликува дигиталното евро“, се вели во соопштението на ЕЦБ.
„Одобрувањето на регулативата за дигиталното евро е голема победа за граѓаните и малите бизниси“, рече италијанскиот европратеник Пасквале Тридико, кој преговараше за законот во име на групата на левицата, опишувајќи го гласањето како „историско“.
Европската унија не е единствената што развива јавна дигитална валута. Кина веќе го воведе својот дигитален јуан, додека Русија објави дека нејзината дигитална рубља ќе стане оперативна во септември 2026 година.
Соединетите Американски Држави имаа поинаков пристап. Претседателот Доналд Трамп ги напушти плановите за дигитална валута на централната банка издадена од Федералните резерви и наместо тоа го поддржа развојот на стабилни монети – приватно издадени крипто-средства дизајнирани да одржуваат стабилна вредност.
Бидејќи огромното мнозинство глобални стабилни монети се деноминирани во американски долари, поддржувачите тврдат дека технологијата би можела да ја зајакне меѓународната улога на доларот и да ја прошири неговата употреба во прекуграничните плаќања.
Сепак, некои креатори на политики и поранешни функционери веруваат дека дигиталната валута на американската централна банка на крајот би можела повторно да се најде на дневен ред.
Тимоти Масад, поранешен претседател на CFTC, изјави за CoinDesk во мај дека дискусиите во Вашингтон продолжуваат и посочи дека дигиталниот долар на крајот би можел да се покаже како неизбежен.
Се очекува Европскиот парламент официјално да ја потврди позицијата на комитетот за време на пленарното гласање во Стразбур на почетокот на јули.
После тоа, ќе започнат преговорите со 27-те земји-членки на ЕУ, при што пратениците ќе имаат за цел да постигнат конечен договор пред крајот на годината.
