Половните автомобили се продаваат побрзо од кога било, додека новите стојат по салони и собираат прашина. На пазарот како да важи едно непишано правило: ако не е старо барем неколку години, ретко кој воопшто прашува за цената.
На автоплацовите во Скопје, гужва има речиси секој ден. Купувачи шетаат, разгледуваат, преговараат. Се бара сè што може да се вози и да не бара многу вложување веднаш. Од дизели со поминати 200.000 километри до бензинци со историја што никој не ја проверува до крај. Само да е „добро сочуван“ и да не е премногу скап.
Сосема поинаква слика кај новите автомобили. Таму атмосферата е мирна, дури и тивка. Вработените љубезно објаснуваат, покажуваат, нудат тест возење. Но, интересот најчесто завршува со едно класично: „ќе размислам“. И толку.
Причината не е една. Цените на новите автомобили одамна излегоа од реалноста на просечниот купувач. Она што пред неколку години се сметаше за пристоен модел од средна класа, денес веќе влегува во зона што бара сериозен кредит. А кредитот не е само месечна рата. Тоа е обврска што трае со години.
Познавачи на пазарот велат дека луѓето сè повеќе пресметуваат. Не само колку ќе платат, туку и што добиваат за тие пари. Нов автомобил значи гаранција, помал ризик, но и брзо губење на вредноста. Во првите неколку години, цената паѓа драматично. Кај половните, тој пад веќе се случил. Купувачот го избегнува најголемиот удар.
Има и психолошки момент. Купувачите денес не сакаат да „врзат“ голема сума во нешто што знаат дека ќе изгуби вредност веднаш штом излезе од салон. Подобро е да се земе нешто постаро, да се вози неколку години и потоа повторно да се продаде без голема загуба. Барем така размислуваат многумина.
На тоа се додава и стравот од непредвидени трошоци. Не за половните, туку за новите. Осигурување, сервисирање во овластени сервиси, делови што се скапи. Сето тоа ја крева вкупната цена далеку над онаа што стои на етикетата.
Интересно е што и понудата на половни автомобили расте. Се увезуваат возила од странство, најчесто од западноевропските земји. Таму автомобилите се менуваат почесто, а овде доаѓаат како „втора шанса“. Некои се добро сочувани, некои помалку. Купувачот ризикува, но ризикот го смета за прифатлив.
Еден продавач на автоплац вели дека луѓето доаѓаат со конкретна бројка во глава. Не гледаат модели, туку цена.
„Имаш 7.000 евра? Тоа е твојот избор. Над тоа не одиш“, објаснува.
И навистина, разговорите најчесто почнуваат од парите, а не од марката.
Во ваква атмосфера, новите автомобили стануваат луксуз. Не нужно поради статус, туку поради финансиска тежина. Се купуваат, но многу поретко. Главно од компании, од луѓе со стабилни приходи или од оние што сакаат сигурност по секоја цена.
Останатите? Се снаоѓаат. Пазаруваат, преговараат, проверуваат, па и ризикуваат. Понекогаш ќе се погодат, понекогаш ќе се изгорат. Но барем знаат дека не влегле во долг што ќе ги следи со години.
И додека салоните се полни со нови модели што чекаат купувачи, автоплацовите ротираат возила со брзина што изненадува. Еден доаѓа, друг заминува. Пазарот си нашол свој баланс, неформален, но реален.
Б.З.М.
