Меѓународната употреба на еврото малку се зголеми во 2025-та година, но остана далеку под онаа на доларот, што ја нагласува тешкотијата да се предизвика глобалната доминација на американската валута.
Вкупната употреба на единствената европска валута се зголеми на околу 20%, соопшти Европската централна банка (ЕЦБ) во својот годишен извештај во средата. Нејзиниот удел во девизните резерви остана непроменет и сè уште е само околу една третина од оној на доларот.
ЕЦБ соопшти дека меѓународното издавање долг во евра достигна рекордно високо ниво, а еврото за прв пат беше водечка валута на глобалниот пазар на зелени и одржливи обврзници. Во исто време, сепак, неговата употреба за дневно тргување со валути значително се намали.
Европските претставници се стремат постепено да ја намалат меѓународната доминација на доларот, бидејќи непредвидливите политики на американскиот претседател Доналд Трамп и неговите напади врз Федералните резерви по неговото враќање во Белата куќа ја ослабнаа довербата во САД.
Претседателката на ЕЦБ, Кристин Лагард, дури зборуваше за можен „глобален момент за еврото“, повикувајќи ги финансиерите да ја зајакнат улогата на валутата, така што еврозоната ќе може да има поголема корист од предностите на доларот, вклучително и пониските трошоци за позајмување.
„Постои можност еврото да ја зајакне својата глобална привлечност – под услов европските финансиери да ги создадат потребните услови и да ги претворат зборовите во дела“, рече Лагард.
Таа додаде дека економската отпорност, правната и институционалната стабилност и геополитичкиот кредибилитет треба да се зајакнат.
Но, извештајот, исто така, го истакнува обемот на предизвикот.
Еден проблем е акумулацијата на златни резерви од страна на централните банки во услови на тековните геополитички тензии. Иако купувањата паднаа на околу 850 тони од над 1.000 тони во 2024-та година, златото останува втора најголема резервна актива во светот по пазарна вредност.
Некои земји, исто така, развиваат алтернативни системи за прекугранично плаќање, вклучително и оние базирани на дигитална технологија, соопшти ЕЦБ, нарекувајќи го трендот уште еден знак на фрагментација во меѓународниот монетарен систем.
ЕЦБ, исто така, истакна дека употребата на кинескиот јуан, иако сè уште ниска во целина, значително се зголемила во области како што се дневното тргување со девизи и трговското финансирање, при што војната меѓу САД и Израел во Иран веројатно ќе го забрза овој процес.
„Експертите сугерираат дека конфликтот би можел да дејствува како катализатор за проширена улога на јуанот на глобалните пазари на нафта“, се вели во извештајот, наведувајќи извештаи дека некои бродови извршиле плаќања во валутата преку Кинескиот меѓубанкарски систем за плаќања или преку крипто средства за транзит низ Ормутскиот теснец во март и април.
Извештајот повторно повикува на конкретни чекори кон завршување на Унијата за штедење и инвестиции во рамките на „амбициозен“ временски рок.
