Изборот на млеко денес е многу поширок отколку порано – од класично кравјо млеко до растителни алтернативи како соја, бадем, овес или кокос. Секој вид има различен нутритивен состав, предности и недостатоци, а изборот најчесто зависи од здравствената состојба, навиките во исхраната и личните преференции.
Во време кога сè почесто се зборува за здрава исхрана и алергии на храна, прашањето „кое млеко е најдобро“ нема единствен одговор.
Кравјо млеко
Кравјото млеко останува еден од најкомплетните природни извори на хранливи материи. Една чаша содржи околу осум грама протеини, како и значајни количини калциум и витамин Б12, кој е клучен за нервниот систем и формирањето на црвени крвни зрнца.
Често е збогатено со витамин Д, кој придонесува за здравјето на коските. Содржи и заситени масти, а нивото зависи од видот – полномасно, со 2% или 1% млечна маст, како и обезмастено млеко.
Достапни се и варијанти без лактоза, наменети за лица со нетолеранција, како и т.н. А2 млеко, кое содржи различна форма на протеинот бета-казеин и кај дел од луѓето се смета за полесно сварливо.
Соино млеко
Соиното млеко е меѓу најблиските алтернативи на кравјото кога станува збор за нутритивен состав. Богато е со протеини, а често е збогатено со калциум и витамин Д.
Може да придонесе за подобрување на нивото на холестерол и крвниот притисок. Содржи изофлавони – растителни соединенија за кои се истражува потенцијалното влијание врз хормоналната рамнотежа.
Од друга страна, сојата е чест алерген, па не е погодна за сите.
Бадемово млеко
Бадемовото млеко има ниска калориска вредност и содржи претежно незаситени масти. Сепак, во споредба со кравјото и соиното, има значително помалку протеини и микронутриенти.
Поради големата потрошувачка на вода при производство, често се дискутира и неговото влијание врз животната средина.
Овесно млеко
Овесното млеко е една од најпопуларните растителни алтернативи во последните години. Содржи повеќе јаглехидрати од другите растителни пијалоци и помалку протеини од кравјото и соиното млеко.
Сепак, има одредена количина на природни влакна, што го прави интересен избор за дигестивното здравје.
Кокосово млеко
Кокосовото млеко е богато со заситени масти и има повисока калориска вредност. Содржи многу малку протеини и минимални количини витамини и минерали во споредба со другите видови.
Оризово млеко
Оризовото млеко има највисока содржина на јаглехидрати, но речиси и да не содржи протеини и масти. Поради тоа се смета за нутритивно поскромна опција.
Експертите предупредуваат дека кај некои производи може да има траги од арсен, кој природно се наоѓа во оризот.
На што треба да се внимава
Растителните алтернативи често се збогатени со калциум и витамин Д, што ги прави попримамливи за лица со нетолеранција на лактоза, алергии или веганска исхрана.
Сепак, дел од производите содржат додадени шеќери и адитиви за подобрување на вкусот и текстурата. Затоа, експертите препорачуваат внимателно читање на декларациите пред купување.
