Претставниците на земјите-членки на ЕУ и Европскиот парламент постигнаа договор за спроведување на контроверзниот царински договор со Соединетите Американски Држави.
Кипарското претседателство рано во среда соопшти дека преговарачите „штотуку постигнале привремен договор за две регулативи со кои се спроведуваат намалувањата на царините на ЕУ утврдени во заедничката изјава меѓу ЕУ и САД“.
Под притисок на неодамнешните закани од американскиот претседател Доналд Трамп, преговарачите се согласија да ги укинат преостанатите царини за американските индустриски стоки и да обезбедат подобар пристап до пазарот за американските рибарски и земјоделски производи.
„За да се обезбеди ефикасно спроведување на заедничката декларација и да се заштитат интересите на ЕУ, ко-законодавците се согласија да ја зајакнат главната регулатива со воспоставување силен механизам за заштита“, се вели во соопштението на земјите-членки.
Спогодбата, меѓу другото, предвидува дека царинските преференции на ЕУ можат да бидат суспендирани ако САД го прекршат договорот.
„Беше нерамен пат, но вредеше“, рече Бернд Ланге, претседател на Меѓународниот трговски комитет и постојан известувач за САД. „Со претворањето на обврските од заедничката изјава во закон, оваа регулатива станува дел од алатките на ЕУ за подобрување на односите меѓу ЕУ и САД, но и одговор на притисокот“, истакна тој.
Ланге рече дека влијанието врз европската економија ќе биде разгледано на 31 декември 2029 година, нагласувајќи дека доколку стане јасно дека европските компании страдаат или дека се појавуваат нови нерамнотежи, механизмот за заштита автоматски ќе се активира.
Трамп и претседателката на Европската комисија, Урсула фон дер Лајен, се согласија за царински договор во август 2025 година. Двете страни се согласија за царинска горна граница од 15% за поголемиот дел од увозот од ЕУ, вклучувајќи автомобили и автоделови. За возврат, ЕУ вети дека ќе ги елиминира царините за американските произведени стоки и ќе го олесни пристапот до пазарот за американските земјоделски производи како што се свинското месо и млечните производи.
Трамп оттогаш ја обвини ЕУ дека не го почитува договорот и ја објави својата намера да ги зголеми царините за автомобили и камиони увезени од ЕУ во САД на 25%.
Претходно во мај, Трамп постави рок до 4 јули за спроведување на трговскиот договор, предупредувајќи дека царините ќе се зголемат на „значително повисоки нивоа“ доколку рокот не се исполни.
Пред промените да стапат во сила, договорот сè уште мора формално да биде одобрен од пленарната седница на Европскиот парламент и земјите-членки на ЕУ. Ова обично се смета за формалност. Се очекува прописите да стапат во сила најдоцна до 4 јули.
Кипарското претседателство на Советот на ЕУ рано наутро во среда објави дека преговарачите штотуку постигнале привремен договор за два прописи со кои се спроведуваат намалувањата на царините на ЕУ, наведени во Заедничката изјава на Европската унија и САД.
Под притисок на неодамнешните закани од американскиот претседател Доналд Трамп, претставниците на ЕУ се согласија преку ноќ, меѓу другото, да ги отстранат преостанатите царински давачки за американските индустриски стоки.
