Најновите финансиски извештаи на претседателот Доналд Трамп покажуваат дека тој или неговите инвестициски советници направиле повеќе од 3.700 тргувања во првиот квартал, во вкупна вредност од десетици милиони долари, во кои учествувале големи компании кои соработуваат со неговата администрација.
Трансакциите, детално опишани во повеќе од 100 страници документи поднесени во четврток до Канцеларијата за владина етика на САД, ги наведуваат купувањата и продажбите во широк опсег, што го отежнува пресметувањето на точната вредност.
Голем број трансакции
Но, обемот на тргувања – повеќе од 40 дневно во период од три месеци – се издвојува колку и потенцијалната вредност во долари.
„Ова е луда количина на тргувања“, рече Метју Татл, главен извршен директор на Татл Капитал Менаџмент, во едно интервју, додавајќи дека тоа повеќе личи на работа на „масовен алгоритамски хеџ фонд“ кој купува и продава хартии од вредност отколку на лична сметка.
Во првиот квартал, претседателот купил најмалку 1 милион долари во компании, вклучувајќи ги Nvidia Corp., Oracle Corp., Microsoft Corp., Boeing Co. и Costco Wholesale Corp., според документите. Други трансакции вклучуваа eBay Inc., Abbott Laboratories, Uber Technologies Inc., AT&T Inc. и дисконтната продавница Dollar Tree Inc.
Откритието повторно ги разгорува загриженостите за конфликт на интереси што го засенија мандатот на Трамп во Белата куќа. Критичарите редовно го обвинуваа за мешање на неговите службени должности со деловни интереси. За разлика од неговите претходници, Трамп не ги продаваше ниту ги префрлаше своите средства во слеп фонд со независен стечаен управник. Неговата огромна бизнис империја ја управуваат неговите двајца сина и работи во неколку области што се пресекуваат со претседателската политика.
Судир на интереси?
Зетот на Трамп, Џаред Кушнер, помага во управувањето со милијарди инвестиции за Катар, Саудиска Арабија и Обединетите Арапски Емирати, а истовремено служи и како „доброволен“ претставник на претседателот за прашања што влијаат на војната во Иран и Блискиот Исток воопшто.
Белата куќа ги отфрли прашањата за потенцијални конфликти на интереси, а портпаролот Дејвид Ингл рече дека Трамп „дејствува само во најдобар интерес на американската јавност“. Тој додаде: „Нема судир на интереси“.
Портпаролот на Организацијата Трамп претходно изјави дека средствата на претседателот се независно управувани од финансиски институции од трети страни кои имаат контрола врз сите инвестициски одлуки, а тргувањата се извршуваат преку автоматизирани процеси. Трамп, членовите на неговото семејство и неговата компанија немаат никаква улога во трансакциите, рече портпаролот. Тие не добиваат никакво претходно известување за трговски активности и не даваат никакви придонеси, додаде таа.
Обемот на тргување надминува сè што претходно објави Трамп. Во четвртиот квартал од минатата година, беа завршени 380 трансакции, претежно купувања на општински долг, иако купи и некои комерцијални хартии од вредност, според нивните поднесоци.
Тој го направи првото откривање на своите купувања на имот во август, пријавувајќи 690 трансакции што ги направил почнувајќи од 21 јануари 2025 година, денот по почетокот на неговиот втор мандат. Овие трансакции, кои траеја околу седум месеци, вкупно изнесуваа најмалку 103,7 милиони долари.
Откритијата на претседателот предизвикаа прашања од некои на Волстрит кои изразија изненадување од обемот на тргување.
„Збунет сум“, рече Ерик Дитон, претседател и извршен директор на Алијансата за богатство. „За повеќе од 40 години од мојот престој на Wall Street, ова е невообичаена количина на тргување според сите стандарди.“
„Ќе треба да видиме вистински тргувања за да се обидеме да разбереме зошто некој би сакал да тргува толку многу“, додаде Дитон.
Кој е конечниот резултат?
Адам Сархан, основач на 50 Park Investments, рече дека фреквенцијата на тргување била „огромна“.
„Она што навистина сакам да знам е, на крајот од сите тие тргувања, дали сметката била позитивна или негативна?“, рече Сархан.
Трамп направи низа политички потези што влијаат на јавно тргуваните компании во кои тргувал, и редовно комуницира со многу од раководителите на тие компании. Тоа ја вклучува и Nvidia, чии чипови, клучни за развојот на вештачката интелигенција, бараат одобрение од американската влада за продажба во странство.
На неговото неодамнешно патување во Пекинг, Трамп го покани извршниот директор на Nvidia, Јенсен Хуанг, приклучувајќи се на делегација во која беа вклучени високи раководители од Boeing, Citigroup Inc. и Tesla Inc., како и други големи компании.
Шест од трансакциите на Трамп вклучуваа Intel Corp, a неговата администрација постигна договор во август за стекнување на 10% удел во иконскиот производител на чипови за речиси 9 милијарди долари. Акциите на компанијата со седиште во Санта Клара, Калифорнија, пораснаа за 20% во првиот квартал и се зголемија повеќе од двојно во април, откако објави прогноза за продажба што ги надмина очекувањата на Wall Street.
Коментарите на Трамп не секогаш им користеле на компаниите чии средства ги тргува. Додека беше во Пекинг, неговата најава дека Кина ќе купи 200 авиони „Boeing“ ги намали акциите бидејќи се очекуваше нарачката да биде поголема.
Огромен прашалник
„Сето ова покренува прашања што како претседател не би сакале да ги поставите“, рече Татл. „Значи, сега луѓето прашуваат зошто тој сега купува „Nvidia“ и други компании? Кога сте претседател, знаете сè, па секоја акција што ја купувате доаѓа со огромен прашалник.“
Претходните претседатели се откажаа од средства или презедоа други чекори за да избегнат конфликт на интереси или дури и етички проблеми додека беа на функција. Џорџ Х.В. Буш имаше слеп фонд што ги држеше неговите инвестиции и додека беше потпретседател и кога самиот стана претседател во 1989 година. Неговиот наследник, Бил Клинтон, го стори истото откако ја презеде функцијата.
Федералниот закон бараше од службениците да ги пријавуваат трансакциите што вклучуваат хартии од вредност само по донесувањето на Законот за хартии од вредност од 2012 година, кој ги заостри барањата за објавување за службениците на извршната власт и членовите на Конгресот.
Ниту поранешниот претседател Барак Обама, чии пари беа инвестирани во државни записи и широко диверзифицирани инвестициски фондови, ниту Џо Бајден не тргуваа со акции или обврзници додека беа на функција. Трамп е првиот претседател што иницираше барање за обелоденување..
