Почнувањето бизнис често изгледа како најлогичниот следен чекор. Имаш идеја, имаш енергија, можеби и малку пари на страна. И тргнуваш. Со глава напред.
Ама тука најчесто почнуваат проблемите.
Не затоа што идејата е лоша. Туку затоа што грешките се исти, повторувани од генерации претприемачи. Некои ги прават од незнаење, други од инает, трети од преголема самодоверба. И на крај, цената ја плаќа бизнисот.
Една од првите грешки е верувањето дека „ако мене ми треба ова, ќе им треба и на другите“. Звучи логично. Ама пазарот не функционира така. Луѓето купуваат нешто што им решава проблем, не нешто што тебе ти изгледа добро. Тука многумина паѓаат уште на старт.
Втората класика е потценување на трошоците. Кирија, набавка, реклама, даноци, ситници што не ги гледаш на почеток. Се собираат. Брзо. И одеднаш, парите што си мислел дека ќе ти траат шест месеци исчезнуваат за два.
Трето, мешање на лични и деловни пари.
„Ќе земам малку од каса, па ќе вратам“. Тоа „малку“ ретко се враќа. И полека губиш контрола. Не знаеш дали заработуваш или само се вртиш во круг.
Многу нови бизниси паѓаат и поради тоа што сопствениците сакаат сами да прават сè. Од набавка до маркетинг, од продажба до сметководство. На почеток изгледа штедиш. Во реалност, губиш време и правиш грешки во работи што не ти се јасни.
Следната замка е игнорирање на маркетингот.
„Добар производ сам ќе се продаде“. Не, нема. Ако никој не знае дека постоиш, не постоиш. Толку е едноставно.
Има и тие што прерано се откажуваат. Прв месец нема резултати, вториот е слаб, третиот паника. А вистината е дека повеќето бизниси бараат време. Не денови, не недели. Месеци, па и години.
Од друга страна, има и спротивна грешка. Упорно држење до нешто што очигледно не оди. Без промени, без адаптација. Само надеж дека „ќе тргне“. Обично не тргнува.
Честа е и грешката со цените. Или се премногу ниски, па нема профит. Или се превисоки, без покритие. Балансот не е лесен, ама е клучен. Луѓето не купуваат најевтино, туку најисплатливо.
Погрешен избор на локација, ако станува збор за физички бизнис, знае да биде фатален. Може да имаш одличен производ, ама ако никој не поминува таму… завршена приказна.
Тука е и непознавањето на конкуренцијата. Некои намерно ја игнорираат. Не сакаат да гледаат што прават другите. А токму таму се крие одговорот како да се позиционираш.
Грешка е и влегување во бизнис без јасен план. Не мора да е комплициран документ. Ама мора да знаеш што продаваш, кому, по која цена и како ќе стигнеш до тие луѓе. Без тоа, се оди на слепо.
Многумина не обрнуваат внимание ни на правните и административните обврски. Данок, лиценци, договори. Сè додека не дојде казна. Тогаш веќе е доцна.
Има и нешто друго што ретко се признава. Егото.
„Јас знам најдобро“. И одбивање да се слушне совет, да се прифати критика. Бизнисот не е место за тврдоглавост.
Лош избор на партнери е уште една тивка бомба. На почеток сите се сложуваат. Кога ќе дојдат пари или проблеми, вистинските карактери излегуваат на површина.
И уште една грешка што изгледа безопасно. Немање фокус. Денес ова, утре нешто друго, задутре трето. Расплинување. А бизнисот бара концентрација.
Некои забораваат и на клиентите откако ќе ги добијат. Нема грижа, нема комуникација. А токму постојаните клиенти го носат најголемиот дел од приходот.
На крај, доаѓа заморот. Работиш по 12 часа, без пауза, без систем. Брзо изгоруваш. И бизнисот страда.
Ништо од ова не е ново. И речиси секој што почнал нешто свое, барем дел од овие грешки ги направил. Прашањето не е дали ќе згрешиш. Туку колку брзо ќе сфатиш и ќе поправиш.
Бизнисот не пропаѓа од една грешка. Пропаѓа од многу мали, повторувани секој ден. И токму таму е клучот. Во тие ситни одлуки што на прв поглед не значат ништо. А на крај значат сè.
Б.З.М.
