Роденденот што некогаш значеше торта од дома, неколку балони и десетина деца во двор, денес сè почесто личи на мини свадба. Со музика, декорации, аниматори и список на гости кој расте како да е крштевка, не детски роденден. И со сметка што лесно оди над 500 евра.
Родителите веќе не прашуваат „каде да го славиме“, туку „колку ќе чини“. А одговорот ретко е пријатен.
Во Скопје, но и во другите градови, детските игротеки се резервираат недели однапред. Цените варираат, но за два до три часа забава, со основен пакет, сумата стартува од 150 до 250 евра. Тоа е само влезницата. Сè останато се доплаќа.
Торта? Минимум 1.500 до 3.000 денари, зависно од темата и украсите. Ако детето сака суперхерои, принцези или нешто „инстаграмско“, цената оди нагоре. Балони, декорација, банери – уште 50 до 100 евра. Аниматор? 30 до 70 евра за неколку часа.
Фотограф или снимање? Сè почеста ставка, уште толку.
И тука не завршува приказната.
Секое дете што ќе дојде носи подарок. Но, некој мора и да возврати на тој гест. Малите „подароци за гости“, пакетчиња со слатки и играчки, стануваат правило. Уште 20, 30, па и 50 евра зависно од бројот на поканети.
Кога ќе се собере сè, бројката од 500 евра не изгледа како претерување. Напротив, за некои родители тоа е веќе „скромна варијанта“.
„Ако не направиш нешто убаво, детето ќе се разочара“, велат познавачи на семејните навики. „Проблемот е што границата за ‘убаво’ постојано се поместува“.
Социјалните мрежи тука играат тивка, но силна улога. Родендените се снимаат, се фотографираат, се споделуваат. Секој следен мора да биде барем малку подобар од претходниот. Или барем да не изгледа полошо.
Родителите влегуваат во трка што никој формално не ја организирал, ама сите ја чувствуваат.
„Не е за мене, за детето е“, ќе рече некој. А всушност, малите често не ја прават таа разлика. Тие сакаат игра. Трчање. Смеа. Остатокот е за возрасните.
Има и друга страна. Не сите можат да си дозволат вакви прослави. Некои прават родендени дома, со блиски пријатели и семејство. Но и таму притисокот се чувствува.
„Зошто кај мене нема аниматор?“ „Зошто нема толку балони?“ Прашања што звучат наивно, ама тежат.
Економистите предупредуваат дека ваквите трендови се дел од поширока појава: потрошувачка за статус. Не за потреба, туку за впечаток. И кога тоа ќе се префрли на децата, границите стануваат уште поматни.
Во меѓувреме, индустријата околу детските родендени расте. Се отвораат нови игротеки, агенции за декорација, тематски забави. Секој нуди нешто „уникатно“. Секој сака парче од колачот, буквално и фигуративно.
И никој не е виновен поединечно. Пазарот реагира на побарувачка. Родителите реагираат на средината. Децата реагираат на она што го гледаат околу себе.
Па роденденот станува повеќе од роденден. Станува настан.
И некаде во сета таа организација, сметки и споредби, се губи едно едноставно прашање. Колку навистина му треба на едно дете за да биде среќно на својот ден?
Некои родители почнуваат повторно да се враќаат на поедноставни прослави. Домашна торта, неколку другарчиња, музика од телефон и многу трчање низ станот или дворот. Помалку фотографии, повеќе хаос. И повеќе искрена радост.
Не е модерно. Не изгледа „совршено“ на слика. Ама функционира.
И можеби токму таму е одговорот што сите го бараат, а ретко го признаваат. Дека детската среќа нема фиксна цена. Само ние упорно се обидуваме да ѝ ставиме.
Б.З.М.
