Доколку конфликтот во Иран продолжи, одморот како што го знаат и Грците и македонските туристи би можел да се претвори во луксуз, логистички предизвик или дури и безбедносен ризик.
Економистите и туристичките работници веќе предупредуваат дека последиците од кризата се прелеваат директно во Медитеранот, со јасни ефекти врз цените, достапноста и интересот на патниците.
Војната во Иран веќе предизвика едно од најголемите енергетски нарушувања во модерната историја. Затворањето на Ормутскиот теснец, клучна точка низ која минува околу 20% од светската нафта, доведе до зголемување на цените на нафтата над 100 долари, со можност за понатамошно зголемување на цените.
Економистот Мохамед Ел-Ериан предупредува дека светот влегува во „пресвртна точка“, каде што енергетскиот шок се претвора од краткорочен во долгорочен проблем, со потенцијални цени на нафтата и до 200 долари за барел.
Во пракса, ова значи: поскапи авионски билети, повисоки трошоци за автобуски и автомобилски превоз, зголемување на цените на сместувањето и храната. За српските туристи, кои најчесто патуваат со автомобил во Грција, ова претставува директен удар врз буџетот.
Туризмот веќе почна да опаѓа
Првите знаци на кризата се веќе видливи. Според податоците од индустријата, резервациите за Медитеранот нагло опаѓаат, некои дестинации бележат до 40% помалку резервации, додека откажувањата во кризните подрачја, како што е Кипар, достигнуваат 100%.
Иако Грција не е директно погодена од конфликтот, ефектот од „близина до војната“ веќе влијае на однесувањето на туристите. Авиокомпаниите бележат пад на побарувачката, додека некои патници се свртуваат кон побезбедни дестинации како што е Шпанија.
Безбедносен фактор
Геополитичките ризици дополнително ја комплицираат ситуацијата. Источниот Медитеран, вклучувајќи ја и Грција, станува област на зголемена воена активност поради присуството на бази на НАТО и стратешки точки.
Аналитичарите предупредуваат дека продолжениот конфликт би можел да ги зголеми безбедносните ризици во регионот, да влијае на патничкото осигурување и да доведе до повеќе откажувања. Со други зборови, дури и без директен конфликт – перцепцијата за несигурност има силно влијание.
Инфлацијата го уништува буџетот за туризам
Организации како ОЕЦД веќе предупредуваат дека војната ја поттикнува глобалната инфлација, која би можела да достигне околу 4% во развиените економии.
За туризмот, ова значи:
-повисоки цени за хотелски услуги,
-поскапа храна и пијалоци,
-раст на локалните даноци и трошоци за енергија.
Грчката економија, која е во голема мера зависна од туризмот, ќе биде принудена да префрли дел од тој товар на туристите.
За граѓаните на Македонија, кои традиционално летуваат во Грција, ситуацијата станува особено чувствителна: горивото станува поскапо, аранжманите стануваат неизвесни и инфлацијата дополнително го намалуваат расположливиот буџет.
Со други зборови, одморот, кој до вчера беше „стандарден“, сега може да стане сериозна финансиска одлука.
Ако конфликтот продолжи, Медитеранот би можел да влезе во една од најнеизвесните туристички сезони во последниве децении. Комбинацијата од високи цени, геополитички ризици и пад на побарувачката веќе го менува пазарот.
За туристите, особено од Македонија, прашањето повеќе не е каде да одат на море, туку дали воопшто да патуваат.
