Не си заминуваат со фанфари. Нема испраќања, нема многу зборови. Само една карта во еден правец и тивко затворање на вратата. Професионалните возачи од Македонија сè почесто го прават токму тоа – ја оставаат работата дома и заминуваат на гурбет во странство.
На прв поглед, ништо драматично. Еден отишол, друг ќе дојде. Но реалноста е поинаква. Во транспортниот сектор веќе се чувствува празнината. Камиони има, работа има, но нема луѓе. Компаниите почнуваат да го губат ритамот, а некои веќе и дел од бизнисот.
Причините се добро познати, ама ретко се решаваат. Возачите зборуваат за долги смени, нервози по патишта, притисоци од рокови и клиенти. И на крај, плата што не ја следи тежината на работата. Кога ќе се спореди со тоа што се нуди надвор, дилемата исчезнува.
Во земјите од Европската Унија, велат познавачи на секторот, возачите имаат појасни правила. Работно време, паузи, услови за одмор. Платата доаѓа на време, а често и со додатоци кои тука се реткост. Не е идеално ни таму, ама е доволно подобро за да ги натера луѓето да заминат.
Домашните фирми се обидуваат да ги задржат. Нудат бонуси, подобри дневници, понекогаш и нови возила. Но кога некој веќе ќе види што значи да работи надвор, тешко се враќа назад. Особено ако таму, покрај платата, добие и некаква сигурност.
Проблемот е подлабок од бројките. Професијата станува сè помалку привлечна. Младите ретко се решаваат да седнат зад волан на камион. Обуката е скапа, времето долго, а животот на пат не е за секого. Денес си во една држава, утре во друга. Денови, недели далеку од дома. Не секој го прифаќа тоа.
Аналитичари предупредуваат дека ова не е само моментален бран. Станува збор за постепено празнење на еден клучен сектор. Без возачи, нема транспорт. Без транспорт, стои и трговијата. Синџир што лесно се кине.
Во меѓувреме, огласите за работа во странство стануваат сè поагресивни. Социјалните мрежи се преплавени со понуди. Брзо вработување, добра плата, уредени услови. Неколку пораки, еден разговор, и работата е договорена. Толку е едноставно.
Дома, пак, се чека. Се најавуваат мерки, се зборува за реформи. Но на терен, возачите си носат сопствени одлуки. Без многу анализа. Гледаат каде им е подобро и одат таму.
И додека камионите стојат паркирани, а фирмите пресметуваат загуби, приказната оди понатаму. Само уште еден возач што си заминал. И уште едно празно место што никој не го пополнува.
Б.З.М.
